Συγγραφέας:Διεθνές Συμπόσιο
 
Τίτλος:Πρακτικά του Διεθνούς Συμποσίου «Πανεπιστήμιο: Ιδεολογία και Παιδεία»
 
Υπότιτλος:Ιστορική διάσταση και προοπτικές
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:19
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1989
 
Σελίδες:657
 
Αριθμός τόμων:2 τόμοι
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Εκπαίδευση-Τριτοβάθμια
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ευρώπη
 
Χρονική κάλυψη:13ος-20ός αι.
 
Περίληψη:Στους δύο τόμους του βιβλίου αυτού περιέχονται τα Πρακτικά του 2ου Διεθνούς Συμποσίου που διοργάνωσε το ΙΑΕΝ σε συνεργασία με την Εταιρεία Μελέτης Νέου Ελληνισμού, με θέμα Πανεπιστήμιο: Ιδεολογία και Παιδεία.Ιστορική διάσταση και προοπτικές. Το Συμπόσιο έγινε στην Αθήνα από τις 21 έως τις 26 Σεπτεμβρίου 1987 και συνέπεσε με τον εορτασμό των 150 χρόνων του Πανεπιστημίου Αθηνών.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 22.49 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 25-44 από: 662
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/25.gif&w=600&h=91519. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

Δημήτρης Καλαμάκης, ιστορικός-ερευνητής, Αιόλου 18,175 61 Παλαιό Φάληρο.

Ελένη Καλαφάτη, ιστορικός, Βουλγαροκτόνου 72, 114 73 Αθήνα.

Παναγιώτα Καλόγρη, ιστορικός-οικονομολόγος, Κίου 17, 113 64 Αθήνα.

Μαρία Καμονάχου, νομικός, Ιστορικό Αρχείο Κέρκυρας, 491 00 Κέρκυρα.

Πιπίνα Καμπούρμαλη, ιστορικός, Μέλητος 20, 162 31 Αθήνα.

Εύη Καρούζου, ιστορικός, Ίμβρου 15, 172 37 Δάφνη.

Μάρθα Καρπόζηλου, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Στρ. Πετροτσοπούλου 2, 453 33 Ιωάννινα.

Σπύρος Καρύδης, ιστορικός, Ιστορικό Αρχείο Κέρκυρας, 491 00 Κέρκυρα.

Δέσποινα Κατηφόρη, ιστορικός, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Παπαδιαμαντοπούλου 60, 157 73 Αθήνα.

Κώστας Ν. Κατηφόρης, νομικός, Παπαδιαμαντοπούλου 60, 157 73 Αθήνα.

Όλγα Κατσιαρδή-Hering, λέκτωρ Ιστορίας, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Χρυσοστόμου Σμύρνης 6, 176 71 Αθήνα.

Ηρώ Κατσιώτη, φιλόλογος-θεατρολόγος, Κώστα Κρυστάλλη 43, 16231 Βύρωνας.

Παναγιώτης Κιμουρτζής, φοιτητής Πολιτικού Τμήματος Νομικής Σχολής Αθηνών, Θεοφίλου Καΐρη 21, 171 22 Νέα Σμύρνη.

Τόνια Κιουσοπούλου, ιστορικός, Παναγή Μπενάκη 13, 114 71 Αθήνα.

Φώτιος Κλώπας, εκπαιδευτικός, Γεννηματά 8, 115 24 Αθήνα.

Γιάννης Κόκκωνας, φιλόλογος, Αιθαλιδών 7-9, 118 51 Αθήνα.

Ξενοφών Α. Κοκόλης, επίκουρος καθηγητής Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Καρόλου Ντηλ 23, 546 23 Θεσσαλονίκη.

Αγγελική Κοντινή, πολιτική επιστήμων-ιστορικός, Σαρανταπόρου 1, 111 44 Αθήνα.

Μαρία Κορασίδου, Ιστορικός, Στουρνάρα 53, 104 32 Αθήνα.

Τερέζα Κουβαρά-Νίδερ, ιστορικός, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτους 33, 106 80 Αθήνα.

Ελένη Κούκκου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών, ιστορικός, Ιπποκράτους 64, 11521 Αθήνα.

Χριστίνα Κουλούρη, ιστορικός, Κλειούς 55, 155 61 Χολαργός.

Αικατερίνη Κουμαριανού, καθηγήτρια Πανεπιστημίου Σορβόννης, Αναπήρων Πολέμου 14, 115 21 Αθήνα.

Σελ. 25
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/26.gif&w=600&h=91519. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

Νίκος Κουρκουμέλης, πτυχιούχος Νομικής, Λέοντος 15, 491 00 Κέρκυρα.

Αλέξης Κράους, ιστορικός, Αρχείο ΣΥΕΤΕ, Αναγνωστοπούλου 40, 106 73 Αθήνα.

Βασίλης Κρεμμυδάς, καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης, Αγίου Ισιδώρου 14-16, 114 71 Αθήνα.

Γεώργιος Η. Κριμπάς, καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημίου 30, 106 79 Αθήνα.

Κώστας Β. Κριμπάς, καθηγητής Ανωτάτης Γεωπονικής Σχολής, Μαρασλή 34, 106 76 Αθήνα.

Άλκη Κυριακίδου-Νέστορος, καθηγήτρια Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Αλεξανδρείας 25, 546 43 Θεσσαλονίκη.

Αλέξανδρος-Ανδρέας Κύρτσης, κοινωνιολόγος, Χερσώνος 7, 106 72 Αθήνα.

Χρήστος Λάζος, συγγραφέας, ιστορικός, Νικηταρά 6, 106 78 Αθήνα.

Ιωάννα Λαμπίρη-Δημάκη, καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών, Κανάρη 20, 106 74 Αθήνα.

Κώστας Λάππας, ιστορικός, Κέντρο Ερεύνης Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού, Ακαδημία Αθηνών, Αναγνωστοπούλου 14, 106 73 Αθήνα.

Γεώργιος Λεονταρίτης, καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Λουΐζης Ριανκούρ 69, 115 23 Αθήνα.

Γεώργιος Ν. Λεοντσίνης, ιστορικός, Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Βαλανίου 8, 185 36 Πειραιάς.

Αντώνης Λιάκος, ιστορικός, Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Ανδριώτη 34, 543 51 Θεσσαλονίκη.

Ευτυχία Λιάτα, ιστορικός, Ανακρέοντος 24, 162 31 Αθήνα.

Σπύρος Λουκάτος, ιστορικός, Ιω. Δροσοπούλου 204, 112 55 Αθήνα.

Χρήστος Λούκος, ιστορικός, Κέντρο Ερεύνης της Ιστορίας του Νεωτέρου Ελληνισμού, Ακαδημία Αθηνών, Αναγνωστοπούλου 14,106 73 Αθήνα.

Δέσποινα Λούκου, δημ. υπάλληλος, Διστόμου 75, 185 34 Πειραιάς.

Κωνσταντίνος Λούλος, ιστορικός, Αν. Κατάρα 19, 136 71 Αχαρνές.

Χρύσα Μαλτέζου, καθηγήτρια Πανεπιστημίου Κρήτης, Αλεξ. Σούτσου 11, 106 71 Αθήνα.

Κυριακή Μαμώνη, διδάκτωρ φιλολογίας, Μομφερράτου 37, 114 74 Αθήνα.

Τριανταφυλλίτσα Μανιάτη-Κοκκίνη, ιστορικός, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Χατζηκωνσταντή 1, 115 24 Αθήνα.

Σελ. 26
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/27.gif&w=600&h=91519. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

Γιώργος Μαργαρίτης, ιστορικός, ειδικός επιστήμων Πανεπιστημίου Κρήτης, Αργέντη 6, 117 43 Αθήνα.

Ιωάννης Μαρκαντώνης, καθηγητής Παιδαγωγικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Ζωναρά 1, 114 72 Αθήνα.

Σπύρος Μαρκέτος, ερευνητής, Παπαναστασίου 134, 542 49 Θεσσαλονίκη.

Ιωάννης Μαρμαρινός, λέκτωρ Παιδαγωγικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Νάξου 5Α, 112 56 Αθήνα.

Βασιλική Μαρνέλη, Ε.Μ.Υ. Τομέα Φ.Π.Ψ. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Χαρ. Τρικούπη 13, 453 32 Ιωάννινα.

Άννα Ματθαίου, Ιστορικός, Κόνωνος 13, 116 34 Αθήνα.

Φανή Μαυροειδή, επίκουρος καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Τομέας Νεώτερης Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, 450 01 Ιωάννινα.

Λεωνίδας Μαυρομμάτης, ερευνητής, Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών/Ε.Ι.Ε., Βασ. Κωνσταντίνου 48, 116 35 Αθήνα.

Νικόλαος Μέλιος, οικονομολόγος, Ιστορικό Αρχείο Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, Κυπρίων Ηρώων 19Α, 163 41 Αθήνα.

Γεώργιος Μεταλληνός, πρωτοπρεσβύτερος, επίκουρος καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Πίνδου 11, 154 41 Αθήνα.

Γιάννης Μεταξάς, Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, Πανεπιστημίου 25, 105 64 Αθήνα.

Μαρία Μιράσγεζη, αναπληρώτρια καθηγήτρια Πανεπιστημίου Πατρών, Πολυτεχνείου 10, 104 33 Αθήνα.

Παναγιώτης Μιχαηλάρης, Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών/Ε.Ι.Ε., Κλεοβούλου 22, 117 44 Αθήνα.

Παναγιώτα Μοσχονά, φιλόλογος, Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, Δωδεκανήσου 14Β, 151 22 Μαρούσι.

Νικόλαος Γ. Μοσχονάς, ιστορικός-ερευνητής, Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών Ε.Ι.Ε., Δωδεκανήσου 14Β, 151 22 Μαρούσι.

Παναγιώτης Μουλλάς, καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Σαμακοβίου 14, 546 36 Θεσσαλονίκη.

Αλεξάνδρα Μπακαλάκη, κοινωνική ανθρωπολόγος, Αλ. Σταύρου 22, 544 53 Θεσσαλονίκη.

Ευαγγελία Μπαλτά, Ιστορικός, Κουμανούδη 19Α, 114 74 Αθήνα.

Νάση Μπάλτα, ιστορικός, Μαυροκορδάτου 9, 152 33 Χαλάνδρι.

Χάρης Μπαμπούνης, φιλόλογος-ιστορικός, Κολοκοτρώνη 47, 185 31 Πειραιάς.

Σελ. 27
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/28.gif&w=600&h=91519. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

Ευαγγελία Μπαφούνη, ιστορικός, Ιστορικό Αρχείο Δήμου Πειραιά, Κομοτηνής 127, 185 41 Πειραιάς.

Γιάννης Μπαφούνης, ιστορικός, Ρήγα Φεραίου 81, 175 63 Παλαιό Φάληρο.

Δώρα Μπέη-Σαραντάκου, φιλόλογος, Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, Αλκυόνης 26, 111 46 Γαλάτσι.

Ρίκα Μπενβενίστε, ιστορικός, Γραβιάς 26, 546 45 Θεσσαλονίκη.

Αλέκα Μπουτζουβή-Μπανιά, ιστορικός, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτους 33, 106 80 Αθήνα.

Αίγλη Μπρούσκου, κοινωνική ανθρωπολόγος, Βασ. Όλγας 6, 546 40 Θεσσαλονίκη.

Aleko Minga, professeur à l'Université Enver Hoxha, Tirana, Albanie.

Αλίκη Νικηφόρου, φιλόλογος, Ιστορικό Αρχείο Κέρκυρας, 491 00 Κέρκυρα.

Παναγιώτης Νούτσος, αναπληρωτής καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Κάλβου 3, 452 21 Ιωάννινα.

Χαράλαμπος Νούτσος, αναπληρωτής καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Καποδιστρίου 40, 453 32 Ιωάννινα.

Μαντώ Οικονομίδου, αρχαιολόγος-νομισματολόγος, Νομισματικό Μουσείο, Τοσίτσα 1, 106 82 Αθήνα.

Βασίλης Παναγιωτόπουλος, ιστορικός, Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών/Ε.Ι.Ε., Βασ. Κωνσταντίνου 48, 116 35 Αθήνα.

Γιάννης Πανούσης, αναπληρωτής καθηγητής, αντιπρύτανης Πανεπιστημίου Θράκης, Δημοκρίτου 17, 691 00 Κομοτηνή.

Νικόλαος Παντελάκης, ερευνητής Ιστορικού Αρχείου Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, Καραϊσκάκη 9, 145 63 Κηφισιά.

Γεώργιος Παπαγεωργίου, λέκτωρ Φιλοσοφικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Ολυμπιάδος 25, 452 32 Ιωάννινα.

Νώντας Παπαγεωργίου, εκπαιδευτικός, Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, Παραπαμίσου 8, 157 72 Αθήνα.

Λευτέρης Παπαγιαννάκης, επίκουρος καθηγητής ΕΜΠ, Πατησίων 42, 106 82 Αθήνα.

Θεόδωρος Γ. Παπακωνσταντίνου, επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Τομέας Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής - Ψυχολογίας, Πρωτέως 1, 113 64 Αθήνα.

Παναγιώτης Παπακωνσταντίνου, επίκουρος καθηγητής Παιδαγωγικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Χερσώνος 8, 106 72 Αθήνα.

Σελ. 28
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/29.gif&w=600&h=91519. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

Ιωάννα Παπαντωνίου, ενδυματολόγος, Λαογραφικό Ίδρυμα Πελοποννήσου, Πλ. Βικτωρίας 3, 104 34 Αθήνα.

Κώστας Παπαντωνόπουλος, φιλόλογος, καθηγητής Μ.Ε., Ελευθερίας 7, 151 23 Μαρούσι.

Προκόπης Παπαστράτης, ιστορικός, Δάφνιδος 23, 113 64 Αθήνα.

Βίκη Πάτσιου, ιστορικός, Χρ. Σμύρνης 48, 162 32 Βύρωνας.

Στέφανος Πεζμαζόγλου, οικονομολόγος, Αντιφίλου 2, 115 28 Ιλίσια.

Γεράσιμος Πεντόγαλος, επίκουρος καθηγητής Ιστορίας Ιατρικής, Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Θ. 382, 540 06 Θεσσαλονίκη.

Ολυμπία Περράκη, τραπεζική υπάλληλος, Σύρου 11, 113 61 Αθήνα.

Γεώργιος Πλουμίδης, καθηγητής Πανεπιστημίου, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, 451 10 Ιωάννινα.

Αλέξης Πολίτης, Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών/Ε.Ι.Ε., Βασ. Κωνσταντίνου 48, 116 35 Αθήνα.

Σπύρος Ράσης, λέκτωρ Παιδαγωγικής, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη.

Μιχάλης Ρηγίνος, ιστορικός, Ιστορικό Αρχείο Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, Βασ. Σοφίας 112Α, 115 27 Αθήνα.

Μαριέττα Σέρβου, καθηγήτρια, φιλόλογος, Νικαίας 14, 171 22 Νέα Σμύρνη.

Αλόη Σιδέρη, φιλόλογος, Αστυδάμαντος 7-9, 11634 Αθήνα.

Μαρία Σκιαδαρέση, εκπαιδευτικός, Αργυροκάστρου 8, 113 62 Αθήνα.

Τριαντάφυλλος Σκλαβενίτης, Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών/Ε.Ι.Ε., Βασ. Κωνσταντίνου 48, 116 35 Αθήνα.

Επαμεινώνδας Σκορδύλης, ιστορικός, Σερίφου 36, 155 62 Χολαργός.

Ιωσήφ Σολομών, αρχιτέκτων, κοινωνιολόγος της εκπαίδευσης, Καλλικράτους ΙΑ, 106 80 Αθήνα.

Βικτωρία Γ. Σολομωνίδη, ιστορικός, 8 Royal Crescent, Λονδίνο W 11 4SL.

Ευθύμιος Σουλογιάννης, Κέντρο Ερεύνης της Ιστορίας του Νεωτέρου Ελληνισμού, Ακαδημία Αθηνών, Αναγνωστοπούλου 14, 106 73 Αθήνα.

Βασιλική Σταμάτη, διδάκτωρ φιλολογίας, Αποκαύκων 21, 114 71 Αθήνα.

Μαρία Στασινοπούλου, ιστορικός, Institut für Byzantinistik und Neogräzistik, Postgasse 7/1/3, Vienne, A-1010.

Ρένα Σταυρίδη-Πατρικίου, ιστορικός, Σπ. Μερκούρη 80, 116 24 Αθήνα.

Σελ. 29
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/30.gif&w=600&h=91519. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

Αριστοτέλης Κ. Σταυρόπουλος, γιατρός-ιστορικός, Δημοκρίτου 10, 106 73 Αθήνα.

Ερασμία-Λουΐζα Σταυροπούλου, λέκτωρ Νεοελληνικής Φιλολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, Χέυδεν 19, 104 34 Αθήνα.

Άννα Ταμπάκη, ιστορικός-φιλόλογος, Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών/Ε.Ι.Ε., Βασ. Κωνσταντίνου 48, 116 35 Αθήνα.

Σπύρος Τρωϊάνος, καθηγητής Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Χρονοπούλου 11, 174 55 Άλιμος.

Δημήτρης Γ. Τσαούσης, καθηγητής Παντείου ΑΣΠΕ, Άγρας 23, 116 35 Αθήνα.

Δημήτριος Τσερές, φιλόλογος, διευθυντής Ιστορικού Αρχείου Λευκάδας, Αγίου Αντωνίου 4, 311 00 Λευκάδα.

Έλσα Τσιαρπίσνου, ψυχολόγος, Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, Καραμανλάκη 6, 112 53 Αθήνα.

Κώστας Τσικνάκης, ιστορικός, Σειρήνων 20, 175 61 Αθήνα.

Βασίλης Τσοκόπουλος, ιστορικός, Λυκαβηττού 25, 106 72 Αθήνα.

Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, καθηγητής Πανεπιστημίου, διευθυντής Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών, Σοφοκλέους 1, 105 59 Αθήνα.

Alberto Tenenti, directeur d'études à l'École des Hautes Études en Sciences Sociales, 4, rue Milne Edwards, 75017 Paris.

Vǎrban Todorov, historien, Institut d'Études Balkaniques, 7, rue Kalojan, 1000 Sofia, Bulgarie.

Στέριος Φασουλάκης, λέκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Ρήγα Φεραίου 47, 161 22 Καισαριανή.

Αγγελική Φενερλή, ιστορικός, Νίκης 32, 105 57 Αθήνα.

Νικ. Λ. Φορόπουλος, φιλόλογος καθηγητής-ιστορικός, Τ.Θ. 24086, 111 10 Αθήνα.

Ελένη Φουρναράκη, φιλόλογος-ιστορικός, Τροίας 3, 121 17 Νέα Σμύρνη.

Εμμ. Ν. Φραγκίσκος, Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών/Ε.Ι.Ε., Βασ. Κωνσταντίνου 48, 116 35 Αθήνα.

Άννα Φραγκουδάκη, καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Καρνεάδου 28, 106 75 Αθήνα.

Μαρία-Χριστίνα Χατζηιωάννου, Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών/Ε.Ι.Ε., Βασ. Κωνσταντίνου 48, 116 35 Αθήνα.

Σελ. 30
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/31.gif&w=600&h=91519. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

Εναρκτήρια συνεδρία

Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 1987

Πρωινή συνεδρία

Πρόεδρος: ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΗΛΙΟΥ

Σελ. 31
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/32.gif&w=600&h=91519. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

Τα κείμενα του τόμου αυτού δημοσιεύονται σύμφωνα με το τονικό σύστημα των συγγραφέων.

Σελ. 32
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/33.gif&w=600&h=91519. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΗΛΙΟΥ: Κύριε Γενικέ Γραμματέα, Κυρίες και Κύριοι. Η Επιτροπή Ιστορίας που έχει συγκροτήσει η Γενική Γραμματεία της Νέας Γενιάς του Υπουργείου Πολιτισμού για να υποκινήσει και να συντονίσει ιστορικές έρευνες που έχουν ως αντικείμενο την Ιστορία της Ελληνικής Νεολαίας, καθώς και η Οργανωτική Επιτροπή τον Συμποσίου μας, σας καλωσορίζουν στο Δεύτερο Διεθνές Συμπόσιο Ιστορίας και σας ευχαριστούν που ανταποκριθήκατε τόσο πρόθυμα στην πρόσκλησή τους.

Ξαναβρισκόμαστε εδώ, στην ίδια αίθουσα, τρία χρόνια ύστερα από το πρώτο Διεθνές Συμπόσιο που είχε οργανωθεί τον Οκτώβριο του 1984 για την Ιστορικότητα της Παιδικής Ηλικίας και της Νεότητας, ξαναβρισκόμαστε για να μελετήσουμε και να συζητήσουμε ένα θέμα που είναι, αυτή τη φορά, παρά τη γενικότητά του, πολύ πιο εξειδικευμένο και εξ ίσου επίκαιρο: Πανεπιστήμιο: Ιδεολογία και Παιδεία. Ιστορική διάσταση και προοπτικές.

Τα 130 χρόνια από την ίδρυση του Αθηναϊκού Πανεπιστημίου, που γιορτάστηκαν την περασμένη άνοιξη, με την απαιτούμενη επισημότητα, και την συμπαρομαρτούσα ρητορεία, στάθηκαν βέβαια μία από τις αφορμές για να έχει το Συμπόσιό μας το θέμα που επιλέχτηκε.

Θελήσαμε, με την ευκαιρία αυτή, να υπάρξει και μια πιο ιστορική προσέγγιση, ένας πιο ιστορικός προβληματισμός γύρω από θέματα που βρίσκονται στο επίκεντρο των ενδιαφερόντων της εποχής μας και των κοινωνιών μας, γύρω από θέματα που προκαλούν έντονες και συχνά βίαιες αντιπαραθέσεις των ενδιαφερομένων και της κοινής γνώμης, από τις οποίες, όπως εύκολα μπορεί να διαπιστωθεί, απουσιάζει, κατά κανόνα, κάθε έννοια ιστορικότητας και κάθε αίσθηση ιστορικής προοπτικής.

Κανείς μας βέβαια δεν πιστεύει, ή δεν πιστεύει πια, ότι η Ιστορία και η ιστοριογραφία κρατούν στις αποσκευές τους τις μαγικές συνταγές, αυτήν την περίφημη πείρα και γνώση του παρελθόντος, τις οποίες, όταν κατέχει κανείς, κρατά στα χέρια του καλά εργαλεία για να αντιμετωπίσει με τον ευτυχέστερο τρόπο τα προβλήματα του παρόντος και του μέλλοντος χρόνου.

Πιστεύουμε όμως ότι η γνώση της Ιστορίας, νοούμενη ως κατανόηση και αποκρυπτογράφηση των μηχανισμών που διέπουν τις κοινωνικές λειτουργίες, έχει και αυτή τη χρησιμότητά της, στο μέτρο που επιτρέπει να συνειδητοποιηθούν, από ελεύθερους πολίτες, οι όροι που διαμορφώνουν τις ιστορικές πραγματικότητες και προσδιορίζουν τις αντίστοιχες ιδεολογικές λειτουργίες.

Με το πνεύμα αυτό συγκροτήθηκε το πρόγραμμα των εργασιών του

3

Σελ. 33
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/34.gif&w=600&h=91519. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

Συμποσίου μας και αν, όπως είμαι βέβαιος, οι πενήντα περίπου ανακοινώσεις που θα έχουμε την ευκαιρία να ακούσουμε στην εβδομάδα των εργασιών μας, συμβάλουν προς την κατεύθυνση αυτή, τότε θα έχουμε επιτελέσει έργο χρήσιμο και κοινωφελές.

Σε λίγο ο κύριος Τριαντάφυλλος Σκλαβενίτης θα σας παρουσιάσει αναλυτικότερα το έργο που έχει προγραμματίσει και πραγματοποιήσει η Επιτροπή Ιστορίας και τους προβληματισμούς της. Προηγουμένως θα λάβει τον λόγο η κυρία Τόνια Κιουσοπούλου, Πρόεδρος της συνδιοργανώτριας Εταιρείας Μελέτης του Νέου Ελληνισμού, και ο κύριος José Gentil Da Silva που θα χαιρετίσει το Συμπόσιό μας εκ μέρους των ξένων αντιπροσώπων.

Την έναρξη των εργασιών θα κηρύξει ο Γενικός Γραμματέας Νέας Γενιάς κύριος Γιώργος Σεφερτζής.

Πριν όμως φτάσουμε σ' αυτά, οφείλω να ευχαριστήσω όλους εκείνους που με διάφορους τρόπους βοήθησαν και εξακολουθούν να βοηθούν να οργανωθεί και ευελπιστούμε να επιτύχει το Συμπόσιό μας. Να ευχαριστήσω ιδιαίτερα την Γραμματέα του Συμποσίου μας κυρία Χριστίνα Κουλούρη. Στην ετοιμότητά της, στις ικανότητές της και στην ψυχραιμία με την οποία αντιμετώπισε όλα τα πολύπλοκα ζητήματα που απαιτεί η οργάνωση ενός Συμποσίου, ενός συνεδρίου διεθνούς, οφείλεται κατά κύριο λόγο ότι το Συμπόσιό μας αρχίζει σήμερα ομαλά. Να ευχαριστήσω επίσης όλους τους ερευνητές, ξένους και έλληνες που τιμούν το Συμπόσιό μας με τις ανακοινώσεις τους. Να ευχαριστήσω, τέλος, όλους εσάς που θελήσατε με την παρουσία σας και, ελπίζουμε, με την ενεργό συμμετοχή σας στις συζητήσεις που θα ακολουθήσουν, να λάβετε μέρος στο Συμπόσιό μας.

Παρακαλώ την κυρία Τόνια Κιουσοπούλου, Πρόεδρο της Εταιρείας Μελέτης Νέου Ελληνισμού, να λάβει τον λόγο.

ΤΟΝΙΑ ΚΙΟΥΣΟΠΟΥΛΟΥ: Κύριε Γενικέ Γραμματέα, Κυρίες και Κύριοι. Εκ μέρους της Εταιρείας Μελέτης Νέου Ελληνισμού θέλω να σας καλωσορίσω και να σας ευχαριστήσω για την συμμετοχή σας στο Συνέδριο που αρχίζει σήμερα, με θέμα "Πανεπιστήμιο: Ιδεολογία και Παιδεία. Ιστορική διάσταση και προοπτικές".

Η Εταιρεία Μελέτης Νέου Ελληνισμού ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση της Επιτροπής Ιστορίας της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς και ανέλαβε την συνδιοργάνωση αυτού του Συνεδρίου με την πεποίθηση ότι σε μια εποχή όπου τα εγγενή προβλήματα του ελληνικού Πανεπιστημίου γίνονται ακόμη πιο δυσεπίλυτα εξ αιτίας της κρίσης που γνωρίζει ο πανεπιστημιακός θεσμός διεθνώς, ο λόγος των ιστορικών γύρω από τα θέματα αυτά είναι απαραίτητος. Όχι βέβαια, γιατί η Ιστορία διδάσκει ούτε, πολύ περισσότερο, γιατί προσφέρει λύσεις, αλλά κυρίως γιατί η Ιστορία ως στάση

Σελ. 34
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/35.gif&w=600&h=91519. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

ζωής, συνδέοντας το παρόν με το παρελθόν, μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση της πραγματικότητας. Με την έννοια αυτή, το Συνέδριο που αρχίζει σήμερα πιστεύουμε ότι έχει σημασία για την ίδια την ύπαρξη του Πανεπιστημίου στην Ελλάδα που φέτος συμπλήρωσε τα 150 χρόνια της λειτουργίας του. Ο απολογισμός των χρόνων που πέρασαν από τις 3 Μαΐου τον 1837, μέσα στο ιστορικό τους πλαίσιο, αποτελεί ένα από τα ζητούμενα, όχι μόνον αυτού του Συνεδρίου. Ξέρουμε, άλλωστε, ότι σ' αυτές τις περιπτώσεις τα συνέδρια είναι απλές αφορμές. Το ελληνικό Πανεπιστήμιο με τον υπερτροφικό του χαρακτήρα, το αυξημένο κοινωνικό του βάρος, την εξέλιξη και τα αδιέξοδά του είναι χωρίς αμφιβολία ένα ιδιότυπο φαινόμενο στενά συναρτημένο με τις ιδιομορφίες της ελληνικής κοινωνίας, που πρέπει να αναλυθεί στις ιστορικές του διαστάσεις για να γίνει κατανοητό.

Από την άλλη πλευρά δεν έχουμε αυταπάτες για τα περιθώρια της κοινωνικής μας παρέμβασης ως ιστορικών. Η κοινωνία μας -το ξέρουμε κι' αυτό- αφουγκράζεται ευκαιριακά και επιλεκτικά μόνον τον απόηχο του παρελθόντος της. Στο μέτρο όμως των δυνατοτήτων μας, ελπίζουμε ότι οι συζητήσεις που θα γίνουν τις επόμενες ημέρες σχετικά με την ιστορία και το ρόλο του Πανεπιστημίου, ιδωμένου και από την οπτική γωνία των παιδαγωγών, των κοινωνιολόγων και των άλλων κοινωνικών επιστημόνων, θα συμβάλουν στην ανίχνευση των προοπτικών του.

Τελειώνοντας, πρέπει να ευχαριστήσω τους ομιλητές, Έλληνες και ξένους. Με τις εισηγήσεις και τις παρεμβάσεις τους εγγυώνται για την επιτυχία των εργασιών του Συνεδρίου, το οποίο θεωρούμε ότι μπορεί να λειτουργήσει τόσο ως επιστημονικό γεγονός, όσο και ως έναυσμα για την επανατοποθέτηση των πανεπιστημιακών πραγμάτων στη χώρα μας. Σας ευχαριστώ.

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΗΛΙΟΥ: Παρακαλώ τον κύριο Τριαντάφυλλο Σκλαβενίτη να λάβει τον λόγο.

ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ: Κύριε Γενικέ Γραμματέα, Κυρίες και Κύριοι, αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι. Από την τετραετή εμπειρία της Επιτροπής του Ιστορικού Αρχείου Ελληνικής Νεολαίας, θα θέλαμε σε ολιγόλεπτο σχόλιο να αναφερθούμε σε τρία σημεία: στο πρόγραμμα των ερευνών, στη συνεργασία με την επιστημονική κοινότητα και την Πολιτεία, στην οργάνωση των δύο διεθνών συμποσίων.

Η Πολιτεία με τους εκπροσώπους της το 1983, ζητώντας μας να συντάξουμε ένα πρόγραμμα ιστορίας της νεολαίας, άμεσης υλοποίησης, ξετύλιγε μπροστά στην επιστημονική κοινότητα γενικότερα και σε μας αμεσότερα, μια πρόκληση: η ιστορική έρευνα και τα ιστοριογραφικά της αποτελέσματα θα μπορούσαν ίσως να αναχθούν σε άμεση πολιτισμική παρέμβαση.

Σελ. 35
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/36.gif&w=600&h=91519. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

Ερευνώντας τους μηχανισμούς που καθορίζουν τις σχέσεις των νέων γενεών με τα δημογραφικά, οικονομικά, πολιτισμικά, κοινωνικά και ψυχολογικά συστήματα μέσα στο χρόνο, θα μπορούσαμε να φτάσουμε πιο κοντά στην ιστορική διάσταση της εννοίας "νεολαία" και συγχρόνως να συνεισφέρουμε στον προσδιορισμό της ταυτότητας της νεολαίας ως ιστορικής κατηγορίας και να στηρίξουμε την πρόταση ότι η ιστορική αίσθηση είναι κύριο στοιχείο της πνευματικής καλλιέργειας, του πολιτισμικού επίπεδου της κοινωνίας.

Ο σχεδιασμός του ερευνητικού προγράμματος "Ιστορικό Αρχείο της Ελληνικής Νεολαίας" δεν προέβλεπε τη δημιουργία ενός νέου ερευνητικού φορέα. Και οι εκπρόσωποι της Πολιτείας και εμείς είχαμε συνείδηση ότι με αυτόν τον τρόπο θα μας έλειπαν οι βεβαιότητες που δίνει το θεσμικό πλαίσιο αλλά και οι αναστολές των παγιωμένων σχημάτων, θα μας έλειπε η επί τούτου διοικητική υποστήριξη αλλά και οι αναστολές των ρυθμών από μια παράλληλη βούληση.

Ακόμη και το ερευνητικό πρόγραμμα που κοινοποιήθηκε το 1983 στην επιστημονική κοινότητα δεν ήταν ένα πλήρες θεματολόγιο ιστορίας της νεολαίας αλλά ερευνητικοί στόχοι που συνδύαζαν στη χάραξή τους τα μεγάλα ιστοριογραφικά αιτούμενα με τις επιστημονικές διαθεσιμότητες.

Η ανακοίνωση του προγράμματος στην επιστημονική κοινότητα παρουσίαζε τα ερευνητικά αιτούμενα και καλούσε τους μελετητές να αναλάβουν έρευνες στα πλαίσιά του οι οποίες θα κατέληγαν στη συγγραφή μελετών για τα θέματα που θα ερευνούσαν ή στη συγκρότηση σωμάτων τεκμηρίων και πληροφοριακών συνόλων, πηγών για την ιστορία της νεολαίας.

Η κινητοποίηση ενδιαφερόντων νέων, κυρίως, ερευνητών έδωσε τους ανθρώπους που ανέλαβαν τις έρευνες από τον χώρο των ιστορικών ιδίως αλλά και από τις άλλες κοινωνικές επιστήμες, εφόσον ήταν διαπιστωμένες από τις μέχρι τότε έρευνές τους ανιχνεύσεις και της ιστορικής διάστασης των φαινομένων.

Η εμπιστοσύνη προς τις νέες ερευνητικές δυνάμεις, και πέρα από εκείνους που διέθεταν καταξιωμένο έργο, είναι μια επιλογή που νομίζουμε ότι έχει άμεση πολιτισμική επίπτωση, καθώς επιτρέπει να δοκιμαστούν έξω από τα υπάρχοντα οργανωτικά σχήματα και νέες δυνάμεις σε μια προσπάθεια που οι προδιαγραφές της είναι υψηλές και πάντα παρών ο διάλογος.

Βέβαια η έλλειψη ειδικών σπουδών στον τομέα της ιστορίας της νεολαίας στον τόπο μας αλλά και στις άλλες χώρες, και η απουσία ά και η άγνοια παρόμοιων σχετικών μελετών, δεν ευκόλυνε τις δικές μας προσπάθειες. Γι' αυτό θυμόμαστε με ευγνωμοσύνη τη γενναία προσφορά του καθηγητή κυρίου Da Silva ο οποίος, όπως θα θυμάστε, στο πρώτο μας Διεθνές Συμπόσιο το 1984, "Ιστορικότητα της παιδικής ηλικίας και της νεότητας", ανακοίνωσε στοχαστική περιδιάβαση στην πρόσφατη διεθνή ιστοριογραφική παραγωγή

Σελ. 36
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/37.gif&w=600&h=91519. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

για το θέμα και κατέθεσε στα πρακτικά του Συμποσίου την δελτιοθήκη του με 1.147 βιβλιογραφικές αναγραφές.

Τα προβλήματα οργάνωσης των βιβλιοθηκών και των αρχείων στον τόπο μας έχουν μεγαλύτερες επιπτώσεις σε εκείνους που ερευνούν θέματα της πρόσφατης ιστορίας και μάλιστα θέματα που αγγίζονται για πρώτη φορά. Οι απαντήσεις "δεν υπάρχει", "είναι στην αποθήκη", "είναι αταξινόμητο", "δεν βρίσκεται" έπρεπε ν' αντιμετωπιστούν με την τόνωση της πίστης των ερευνητών στην προσπάθειά τους και την αναζήτηση από κοινού δρόμων για την προσέγγιση των ιστορικών πηγών που τους ενδιέφεραν.

Στα τέσσερα χρόνια που πέρασαν ανατέθηκαν 47 έρευνες σε 51 ερευνητές και ερευνήτριες. Οι 37 από αυτές τις έρευνες, ιστοριογραφικού επιπέδου, ήταν για θέματα της σχολικής ζωής και της εκπαιδευτικής διαδικασίας, σε θέματα γύρω από τις νοοτροπίες και τις συμπεριφορές, τις φιλοσοφικές, παιδαγωγικές και ψυχολογικές θεωρίες για τη νεολαία, ακόμα σε θέματα παιδικής λογοτεχνίας, παραλογοτεχνίας, για την παράσταση της παιδικής και της νεανικής ηλικίας στην τέχνη, στη λογοτεχνία και το θέατρο, για τη συμμετοχή των νέων στην πολιτική ζωή, για την παιδική εργασία και τα παραδοσιακά συστήματα μαθητείας μέσα στο χρόνο, για τη σχέση των νέων με την οικογένεια και, τέλος, για τη νοσολογία και τη δημογραφική τύχη της νεότητας.

Ανατέθηκαν ακόμη 10 έρευνες για τη συγκρότηση καταλόγων και σωμάτων τεκμηρίων. Καταγράφηκε ο νεανικός τύπος από το 1830 ας το 1945, το νομικό πλαίσιο για τη νεολαία κατά τον 19ο αιώνα, καταγράφηκαν τα σχολικά εγχειρίδια Ιστορίας και Γεωγραφίας 1834-1914 και ετοιμάζεται ο κατάλογος των ελληνικών παραμυθιών.

Να προσθέσουμε εδώ δύο λόγια για τις εκδόσεις του προγράμματος. Το 1986 τυπώθηκαν 7 βιβλία της τάξεως των 2.500 σελίδων, ενώ αυτή τη στιγμή βρίσκονται στο τυπογραφείο και θα κυκλοφορήσουν τον Δεκέμβριο άλλα 10 βιβλία της τάξεως των 3.500 σελίδων.

Το Υφυπουργείο και η Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς τέσσερα χρόνια τώρα μας δίνουν τη δυνατότητα της χάραξης και της πραγμάτωσης ενός νέου ερευνητικού προγράμματος που φιλοδοξεί να καλύψει περιοχές της Ιστορίας οι οποίες δεν είχαν απασχολήσει τους μελετητές συστηματικά. Το πλαίσιο της συνεργασίας που διαμορφώθηκε επέτρεψε στην Επιτροπή που ανέλαβε την ευθύνη του αλλά και στους ερευνητές που ανέλαβαν τις επί μέρους μελέτες, να εργαστούν σε κλίμα εμπιστοσύνης και επιστημονικής ελευθερίας.

Το Διεθνές Συμπόσιο που διοργανώσαμε το 1984 με θέμα "Ιστορικότητα της παιδικής ηλικίας και της νεότητας" αναδείχθηκε πολιτισμικό γεγονός στο χώρο των ιστορικών σπουδών και έδωσε τη δυνατότητα στους

Σελ. 37
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/38.gif&w=600&h=91519. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

συνεργάτες του προγράμματος να συζητήσουν τα προβλήματα των ερευνών τους με τους συναδέλφους τους στο ίδιο πρόγραμμα καθώς και με εκείνους που μελετούσαν παράλληλα θέματα σε άλλους φορείς.

Και ακόμη έδωσε τη δυνατότητα να συζητηθούν τα προβλήματα αυτά με τους ξένους συναδέλφους που μετείχαν στο Συμπόσιο και μελετούσαν στις χώρες τους αντίστοιχα θέματα, με κοινά προβλήματα αλλά και διαφορετικές εμπειρίες παραδειγμάτων και θεωρητικών εργαλείων προσέγγισης των ιστορικών φαινομένων.

Το Διεθνές Συμπόσιο του 1984 ήταν και θετική εμπειρία για την Επιτροπή μας τόσο για τα ουσιαστικά προβλήματα της έρευνας όσο και για τις σχέσεις της με την ελληνική και τις ξένες επιστημονικές κοινότητες. Η έκδοση των πρακτικών του Συμποσίου στην ελληνική και στη γαλλική γλώσσα ξεχωριστά, έγινε για να μην υπάρξει κανένα εμπόδιο που θα μείωνε τις διαστάσεις της επιτυχίας του: διάδοση του ξένου ιστορικού λόγου χωρίς τεχνικούς φραγμούς γλώσσας στον τόπο μας και διάλογος της ελληνικής επιστήμης με τη διεθνή μέσα από τα πρακτικά ενός Διεθνούς Συμποσίου που σφράγισε την αφετηρία των ερευνών για την ιστορία της νεολαίας.

Το σημερινό μας Συμπόσιο "Πανεπιστήμιο: Ιδεολογία και Παιδεία. Ιστορική διάσταση και προοπτικές" οργανώθηκε αυτή τη χρονιά που γιορτάζουμε τα 150 χρόνια από την ίδρυση του Πανεπιστημίου Αθηνών και του Πολυτεχνείου. Στους εορτασμούς μνήμης, που πάντοτε είναι χρήσιμοι, υπάρχει και η πλευρά της ουσιαστικής προσέγγισης γεγονότων, φαινομένων και θεσμών, στη διαχρονική τους πορεία. Σε μια τέτοια προσέγγιση θελήσαμε να συμβάλουμε οργανώνοντας το Διεθνές Συμπόσιο στο οποίο κληθήκατε να συνεισφέρετε με τις ουσιαστικές συμβολές σας.

Τελειώνοντας, θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε όλους σας για την υποστήριξη των ερευνών που πραγματοποιούνται στα πλαίσια του προγράμματος "Ιστορικό Αρχείο της Ελληνικής Νεολαίας" και να ευχαριστήσουμε επίσης τους ξένους και τους Έλληνες ομιλητές αυτού του Συμποσίου, όσους βοήθησαν στην οργάνωσή του και όλους εσάς που με τη συμμετοχή σας φτερώνετε τις ελπίδες για την επιτυχία του. Σας ευχαριστώ.

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΗΛΙΟΥ: Εμείς σας ευχαριστούμε. Θα παρακαλέσω τον κύριο Da Silva ο οποίος φαντάζομαι να με καταλαβαίνει όταν του μιλώ ελληνικά. Monsieur Da Silva a la parole.

JOSÉ GENTIL DA SILVA: Je vais être très bref. À la rigueur je nevois pas pourquoi c'est moi qui m'adresse à vous, j'imagine que pour parler des sentiments de l'historien étranger invité à participer à cette réunion.

Σελ. 38
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/39.gif&w=600&h=91519. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

Je suis privilégié parce que j'ai assisté à plusieurs des réunions qui se sont tenues dans ces mêmes lieux et je dois vous dire d'abord que je suis très sensible au fait que ça se passe à Athènes et puis très heureux que Athènes soit cette ville européenne, ce foyer de civilisation, intéressée d'une manière si évidente, et je dirais si organisée et commune, à l'homme depuis l'enfance et depuis la jeunesse.

Cela se fait, il y a des chercheurs, il y a des savants qui s'occupent des enfants: des psychologues, des pédagogues et des professeurs, des prêtres, beaucoup de gens, des économistes, des démographes mais je ne connais pas ailleurs un tel effort des gens jeunes et de tous âges aussi qui s'intéressent à la jeunesse, à l'enfance et à leur Histoire, à leur importance dans la cité.

Alors, ça c'est mon point de vue personnel, mais je crois que je n'exagère pas et que je suis suivi facilement par mes collègues étrangers en vous répétant la fierté de participer à vos travaux, d'intervenir dans vos débats et je vous dis en commençant et je vous le dirai à la fin, je serai toujours très heureux, par correspondance, n'importe comment, je ne dis pas de réunir des fiches comme j'ai fait jusqu'ici, mais aussi de les discuter et de vous dire comment on peut travailler, d'en tirer parti, même si on n'est pas Américain ou Soviétique ou Allemand et l'on n'a pas tous ces volumes sous la main.

J'ai été habitué très tôt à acheter les livres qui me fallaient. Et puis j'ai cru que les bibliothèques importantes pourraient satisfaire mes désirs. Mais je crois que c'est nous, presque, qui fabriquons les livres que nous lisons. Fernard Braudel dont on parle tant, était un lecteur à ce point personnel que quand il vous parlait d'un livre, il vous disait toujours des choses qui n'y étaient pas ou plus de choses que celles qui y étaient. Les livres, la lecture vous savez ça se dit, c'est vous qui les fabriquez et vous le savez. Mais je ne voudrais pas être long, je vous remercie et je fais des vœux pour que cet effort continu se poursuive et que nos débats soient cette fois aussi heureux et aussi féconds que ceux des réunions précédentes. Je vous remercie.

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΗΛΙΟΥ: Ο Γενικός Γραμματέας Νέας Γενιάς κύριος Γιώργος Σεφερτζής θα κηρύξει επίσημα την έναρξη των εργασιών του Συμποσίου μας.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΤΖΗΣ: Θα ήθελα, αγαπητές φίλες και φίλοι, πρώτα απ' όλα να σας καλωσορίσω και να σας ευχηθώ καλή επιτυχία στις εργασίες αυτού του δεύτερου Συμποσίου του Ιστορικού Αρχείου Ελληνικής Νεολαίας.

Σελ. 39
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/40.gif&w=600&h=91519. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

Θα ήθελα να καλωσορίσω ιδιαίτερα τους ξένους που βρίσκονται σήμερα ανάμεσά μας.

Αν και η ειρωνεία της Ιστορίας επεφύλαξε να βρίσκομαι και εγώ ανάμεσά σας σήμερα ως πολιτικός, δεν πρόκειται να είμαι μακρύς στο λόγο μου και αυτό διότι εκτός των άλλων αισθάνομαι πραγματικά συγκινημένος, αν όχι αμήχανος, διότι καλούμαι να κηρύξω την έναρξη των εργασιών ενός Συμποσίου στο οποίο έχουν πρωτοστατήσει φίλοι προσωπικοί μου και μάλιστα με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο δάσκαλοί μου.

Θα ήθελα απλώς να πω μερικά λόγια από πλευράς Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς για το πώς εμείς αντιμετωπίζουμε το σημερινό σας Συμπόσιο και όλη τη δουλειά που κάνει το Ιστορικό Αρχείο για την ελληνική νεολαία στην πατρίδα μας.

Εάν το πρώτο Διεθνές Συμπόσιο που διοργανώθηκε πριν τρία περίπου χρόνια με θέμα την Ιστορικότητα της παιδικής ηλικίας και της νεότητας, σηματοδότησε την αφετηρία για την έρευνα του ιστορικού χάρτη της νεολαίας ως ιδιαίτερης και εξελισσόμενης ιστορικής και κοινοτικής κατηγορίας, η σημερινή συνάντηση έχει για μας μια διπλή σημασία και ιδιαιτερότητα. Έρχεται πρώτα απ' όλα να καλύψει και να συμπληρώσει ένα σημαντικό κενό στο ερευνητικό πρόγραμμα που αφορά την ιστορική μελέτη ίσως του πλέον ζωντανού, σίγουρα πιο ευαίσθητου και πιθανόν πρωτοπόρου κομματιού της νεολαίας που είναι οι φοιτητές και η πανεπιστημιακή κοινότητα.

Κατά δεύτερο λόγο η χρονική στιγμή της διεξαγωγής του συμπίπτει με μία φάση στη διάρκεια της οποίας αναζωπυρώνονται καθημερινά και επανατίθενται ίσως εξ υπαρχής οι ιδεολογικές συγκρούσεις και οι προβληματισμοί για το περιεχόμενο των σπουδών στο κοινωνικό και πολιτικό πεδίο σχετικά με την τύχη σήμερα των πανεπιστημίων, του κοινωνικού τους ρόλου και των σχέσεών τους με την διαπαιδαγώγηση των νέων ανθρώπων εν όψει της τρίτης χιλιετηρίδας.

Είμαι βέβαιος, αγαπητοί φίλοι, ότι συμμετέχοντας στις εργασίες αυτού του Συμποσίου και συζητώντας προβλήματα και καταστάσεις του παρελθόντος, έχετε πάντοτε υποσυνείδητα στο νου σας, όπως το έχουμε και μεις, την σημερινή πορεία των πανεπιστημίων, τα προβλήματα και τις προοπτικές της σπουδάζουσας νέας γενιάς.

Η εμπεριστατωμένη ιστορική γνώση για τη σπουδάζουσα νέα γενιά δεν θα μπορούσε να προέλθει παρά από μια ιστορική και κοινωνιολογική έρευνα ειδικά αφιερωμένη σ' αυτήν. Μέσα απ' αυτήν την έρευνα επιδιώκουμε να καταδείξουμε τις ιστορικές συντεταγμένες της συνέχειας της φυσιογνωμίας της αλλά και ταυτόχρονα τις κοινωνικές και ιδεολογικές τομές που προσδιορίζουν το μέλλον της σημερινής νεολαίας.

Με την ιστορική γνώση, ο φοιτητής, ο πανεπιστημιακός δάσκαλος, 

Σελ. 40
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/41.gif&w=600&h=915 19. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

αποκτά σίγουρα μια σταθερή αναφορά, ένα μέτρο σύγκρισης με τις απαιτήσεις του σήμερα, ένα πολύτιμο εργαλείο για την οριοθέτηση του παρόντος και τον αποτελεσματικό προγραμματισμό του μέλλοντος.

Είναι αναμφισβήτητο, αλλά και επιτακτικό, τα πανεπιστήμια, οι σπουδαστές στη χώρα μας να αποτελέσουν όχι απλά τους ευαίσθητους, αλλά και τους κατάλληλα προετοιμασμένους αποδέκτες της δυναμικής και της ταχύτητας των επιστημονικοτεχνολογικών εξελίξεων και των κοινωνικών και πολιτισμικών αλλαγών, αλλά και ταυτόχρονα των αντιφάσεων και των αντινομιών που αυτές περιέχουν σήμερα.

Μπορούμε με βεβαιότητα να πούμε, ότι η ιστορική μνήμη, το ιστορικό δηλαδή ορατό νήμα είναι εκείνο που θέτει τις βάσεις μαζί με τη γνώση για τη χάραξη των προοπτικών της αύριο.

Από τη σκοπιά αυτή θέλω να πιστεύω ότι το φετινό Συμπόσιο έχει μια συνεισφορά όχι απλά ιστορική και επιστημονική, αλλά και πολιτική και μελλοντική.

Ο διεπιστημονικός χαρακτήρας των ερευνών με την ανίχνευση των κοινωνικοπολιτισμικών, δημογραφικών και λοιπών παραγόντων που διαμορφώνουν κάθε φορά το πρόσωπο της νεολαίας στα πλαίσια του Πανεπιστημίου, η σφαιρική και διαχρονική αντιμετώπιση του προβλήματος, το ανοικτό και αδογμάτιστο ερευνητικό πνεύμα, η σταθερή βούληση για διεύρυνση και διασταύρωση των προβληματισμών και των αναζητήσεων, υπήρξαν αρχές που στη βάση τους στηρίχθηκε εξ υπαρχής η δουλειά του Ιστορικού Αρχείου που συγκροτήθηκε στα πλαίσια της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς.

Θα ήθελα να εκφράσω την ευχή και τη βεβαιότητα ότι οι αρχές αυτές θα επικρατήσουν σ' αυτό το Συμπόσιο και θα αποτελέσουν την βάση για την ανάπτυξη ενός γόνιμου διαλόγου σήμερα αναγκαίου περισσότερο από κάθε άλλη φορά. Ακόμα θέλω να πιστεύω ότι το Συμπόσιο αυτό, περά από την προσφορά του στον ιστορικό τομέα, θ' αποτελέσει κίνητρο για την αναζήτηση νέων λύσεων και προσανατολισμών σε πολλά χρονίζοντα προβλήματα της πανεπιστημιακής κοινότητας και θα συμβάλει στο να αναλάβει η τελευταία αυτή τον δυναμικό ρόλο που της ταιριάζει και που οι σύγχρονες εξελίξεις απαιτούν.

Από την πλευρά της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς λαμβάνουμε μέριμνα για την έκδοση ολόκληρου του ερευνητικού έργου του Ιστορικού Αρχείου. Όπως ήδη είπε ο κύριος Σκλαβενίτης, νομίζω ότι υπάρχουν ήδη 7 δημοσιευμένες εκδόσεις ενώ βρίσκονται υπό έκδοση άλλες 10. Θα καταβάλλουμε στο μέλλον κάθε δυνατή προσπάθεια για την ολοκλήρωση του αρχικού σχεδιασμού αλλά και για τη διεύρυνση του ρόλου του έργου του Ιστορικού Αρχείου.

Δεν χρειάζεται να σας κουράσω περισσότερο, ήδη οι προλαλήσαντες αναφέρθηκαν αρκετά στη σημασία της Ιστορίας, απλώς θα ήθελα να προσθέσω τρία πράγματα.

Σελ. 41
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/42.gif&w=600&h=91519. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

Δεν θεωρώ αναγκαίο να κουραζόμαστε πλέον, διότι είναι σχεδόν κοινότυπο, να αποδείξουμε τη χρησιμότητα της Ιστορίας. Όχι μονάχα για την επιστήμη, αλλά και για την εξέλιξη των κοινωνιών.

Για την πολιτική, εφ' όσον εδώ βρίσκομαι ως πολιτικός, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι θέλουμε την Ιστορία, γιατί χωρίς αυτήν η πολιτική είναι καταδικασμένη να επαναλαμβάνει, ως γνωστόν, ως κωμωδία την ανθρώπινη τραγωδία.

Δεν υπάρχει επίσης αμφιβολία ότι η Ιστορία, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την έρευνα των προβλημάτων της νέας γενιάς, είναι σήμερα περισσότερο από κάθε άλλη φορά απαραίτητη, διότι σήμερα περισσότερο από κάθε φορά διαπιστώνουμε, ως υπεύθυνοι για τη χάραξη της πολιτικής, ότι χωρίς θεωρία δεν υπάρχει πολιτική.

Τρίτο, η Ιστορία, ιδιαίτερα αφιερωμένη στη νέα γενιά, μας είναι σήμερα περισσότερο από κάθε φορά αναγκαία ως έρευνα όταν είναι εύκολο να διαπιστώσει κανείς ότι ύστερα από 30 χρόνια νεολαιίστικου κινήματος, που υπάρχει έστω και όταν δεν φαίνεται, είναι φανερό ότι ο ελάχιστος κοινός παρανομαστής όλων των νέων σε όλο τον κόσμο είναι η αναζήτηση ενός νέου ταυτόχρονα νεοτερικού και αναπτυξιακού πολιτισμού, ενός πολιτισμού που θα αναμορφώνει τις κοινωνικές σχέσεις χωρίς να αγνοεί την ιστορία τους, που θα είναι ανοικτός στην διεθνή εμπειρία χωρίς να ακυρώνει τις εθνικές ιδιαιτερότητες, που θα είναι απαλλαγμένος βεβαίως από το βάρος των παραδόσεων, χωρίς όμως να αγνοεί τις αλήθειες που αυτές περιέχουν.

Για τις αναζητήσεις αυτές ενός νέου πολιτισμού η ιστορική έρευνα και η αποκατάσταση του ιστορικού προσώπου της νεολαίας είναι κάτι περισσότερο από απαραίτητες. Ως εκ τούτου νομίζω ότι δεν χρειάζεται περαιτέρω τεκμηρίωση για το πόσο χρήσιμη μπορεί να είναι η δουλειά σας και πόσο αναγκαία από πλευράς Γενικής Γραμματείας η στήριξη του έργου του Ιστορικού Αρχείου.

Θα ήθελα τελειώνοντας να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τους φίλους και συνεργάτες Σπύρο Ασδραχά, Φίλιππο Ηλιού, Γιάννη Γιαννουλόπουλο και Τριαντάφυλλο Σκλαβενίτη για την πολύτιμη δουλειά που κάνουνε ως Επιτροπή Ιστορικού Αρχείου Ελληνικής Νεολαίας.

Και θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω, εκτός από όλους εσάς για την συμμετοχή σας, την Εταιρεία Μελέτης Νέου Ελληνισμού για την συμβολή της στη διεξαγωγή αυτού του Συνεδρίου. Ευχαριστώ.

Σελ. 42
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/43.gif&w=600&h=91519. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

ΙΔΕΟΛΟΓΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΦΕΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Κ. Θ. ΔΗΜΑΡΑΣ

Στην σύντομη εισήγησή μου θα γίνεται λόγος για το πρώτο ελληνικό Πανεπιστήμιο. Ωστόσο, αν θέλουμε να είμαστε προσεκτικοί στις διατυπώσεις μας, να το πούμε τώρα μια φορά, αρχίζοντας, πρώτο ελλαδικό Πανεπιστήμιο. Πραγματικά, όταν αντιμετωπίζουμε αυτό το θέμα, δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι αρκετά χρόνια πριν ιδρυθεί το Πανεπιστήμιό μας, λειτουργούσε, στον ελληνικό πνευματικό χώρο ένα άλλο Πανδιδακτήριο, η Ιόνιος Ακαδημία της Κερκύρας. Άλλωστε, αφού δεν μας ζητείται το απαρέκβατο, μπορούμε κιόλας εδώ να πούμε ότι, ίσως, καθώς αναζητούμε τις αιτίες οι οποίες έφεραν προς την σύσταση του ελλαδικού Πανεπιστημίου, μία, κι ας μην είναι η σημαντικότερη, είταν, ακριβώς, η ύπαρξη της Ιόνιας Ακαδημίας. Βεβαίως, η λειτουργία, στην πρωτεύουσα της Ιόνιας Πολιτείας, ενός Πανεπιστημίου, δεν μπορούσε παρά να είναι κάρφος στον οφθαλμό των υπευθύνων για την εκπαίδευση στο ελληνικό βασίλειο.

Και αφού αρχίσαμε από τέτοια αίτια, ελάσσονα, μπορούμε να συνεχίσουμε με αυτά και, τέλος πάντων, να κλείσουμε την υπόθεσή τους, αν ποτέ συνέβη να φθάσει κανείς στην άκρη της αλυσίδας των αιτίων: εννοώ την κάποια δυσπιστία των Αθηναίων πολιτικών προς ό,τι είταν η πατρίδα του Καποδίστρια.

Αυτά, όπως είπαμε, θα τα εντάξουμε στα ελάσσονα αίτια· ενώ, όταν θέλει κανείς να φέρεται με φρόνηση εμπρός στην σύσταση των θεσμών, πρέπει, οπωσδήποτε, ανεξαρτήτως από τα ελάσσονα, να λογαριάζει ότι ποτέ δεν αρκεί για να τους ερμηνεύσει μία μόνον αιτία. Έτσι κι εδώ, χωρίς να θεωρούμε ότι εξαντλήσαμε το θέμα, θα πρέπει να προσπαθήσουμε να απαριθμήσουμε τα καίρια κίνητρα που έφεραν στην πραγματοποίηση το αθηναϊκό Πανεπιστήμιο.

Αναφερθήκαμε σε μια ξεσυνερισιά με τον Ιωάννη Καποδίστρια. Αυτή

———————

Πρώτη δημοσίευση: Τα Ιστορικά, τχ. 7, Δεκ. 1987, σ. 3-14.

Σελ. 43
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/32/gif/44.gif&w=600&h=91519. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

φθάνει και βαθύτερα: ο Καποδίστριας, στο σύντομο διάστημα της παρουσίας του επικεφαλής της ελληνικής Πολιτείας, έδειξε θετικά ότι δεν ήθελε, τουλάχιστον δεν ήθελε αμέσως, ελληνικό Πανδιδακτήριο. Εκείνο του οποίου αισθανόταν την ανάγκη, μεταφέροντας, και σε τούτο, ένα σιγανοπερπάτητο πνεύμα φωτισμένου Δεσποτισμού, είταν η διάδοση, στην ευρύτερη δυνατή κλίμακα, της βασικής σχολικής αγωγής και, συνεπώς, η σύσταση, όσο είταν μπορετό, περισσοτέρων σχολείων για μία πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Ίσως ο καιρός δεν τον εβοήθησε, ίσως η δυσπιστία του προς τους έλληνες λογίους, που ήταν οι περισσότεροι άκρως φιλελεύθεροι, να τον παρακινούσαν προς κάποιαν αναβλητικότητα. Αυτός, που ερχόταν διδαγμένος από την υπηρεσία του μέσα στην μηχανή του ρωσικού Δεσποτισμού, ξέρουμε την δυσπιστία, την δυσαρέσκεια με την οποία άκουσε το καλωσόρισμα του Θεόφιλου Καΐρη, στολισμένο από ένα ρητό της Παλαιάς Διαθήκης: "Ουκ άρξω εγώ υμών· ουκ άρξει ο υιός μου υμών· Κύριος άρξει υμών· Κύριος κυβερνήσει υμάς".1 Η ελληνική μοναρχία έπρεπε να φανεί ολότελα αντίθετη προς τον ρεαλισμό του Καποδίστρια: ο τόπος που ανασταίνεται τώρα, μέσα από τις στάχτες και την δυστυχία, είναι ο τόπος της κλασικής παιδείας. Πρέπει η εκπαίδευση να στηθεί σαν πυραμίδα ακέρια, με κορυφή της ένα Πανεπιστήμιο.

Αλλά και πάλι αυτό δεν μας φθάνει. Στο ρεαλιστικό πνεύμα του Καποδίστρια το βασίλειο απαντάει επίσης με μια ρεαλιστική σκοπιμότητα. Αυτό το κράτος του οποίου οι πληθυσμοί δεν εγνώρισαν ποτέ καμία δυτικού τύπου κρατική λειτουργία, πρέπει να αποκτήσει πρωτίστως οργανωμένη ιεραρχικά διοίκηση. Πρέπει να αποκτήσει διδαγμένο, αφού πείρα δεν υπάρχει, δημοσιοϋπαλληλικό σώμα· διδαγμένο δικαστικό σώμα, εφοριακό σώμα, τελωνειακό σώμα και τα λοιπά. Επίσης, για την κάλυψη κοινωνικών αναγκών, είναι απαραίτητοι ιατροί, δικηγόροι και, μέσα στην μοναρχική, ελέω Θεού, θεώρηση των πραγμάτων, κληρικοί. Πρέπει να διαμορφώσει εκπαιδευτικό σώμα, με τις απαιτούμενες γνώσεις και την απαιτούμενη εθνική νοοτροπία. Είναι απαραίτητο, για να αρχίσουν να γίνονται όλα αυτά, να υπάρξει η κορυφή της πυραμίδας: ένα Πανδιδακτήριο.

Πλησιάζουμε προς ευρύτερα, συνθετικότερα, ιδεολογήματα. Μπαίνει, δηλαδή, από εδώ κι εμπρός, η πολιτική, όχι πια στην καθημερινότητά της στις πρακτικές ανάγκες, αλλά στην τοποθέτησή της μέσα στην χορεία των ελευθέρων συλλογικών σωμάτων. Η νοτιοανατολική Ευρώπη δεν έχει Πανεπιστήμιο· το μικρό νεοκλασικό βασίλειο που ιδρύθηκε θα μπορέσει να αποκτήσει αυξημένη αίγλη όταν κατορθώσει να προσφέρει, στην περιοχή του, μία εκπαίδευση ανώτερη από εκείνη την οποία μπορούν να δώσουν τα γειτονικά του κράτη.

———————

1. Γενική Εφημερίς της Ελλάδος, αρ. 7, 8 Ιανουαρίου 1828, σ. 31.

Σελ. 44
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Πρακτικά του Διεθνούς Συμποσίου «Πανεπιστήμιο: Ιδεολογία και Παιδεία»
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 25
    19. Πρακτικά Συμποσίου, Πανεπιστήμιο

    Δημήτρης Καλαμάκης, ιστορικός-ερευνητής, Αιόλου 18,175 61 Παλαιό Φάληρο.

    Ελένη Καλαφάτη, ιστορικός, Βουλγαροκτόνου 72, 114 73 Αθήνα.

    Παναγιώτα Καλόγρη, ιστορικός-οικονομολόγος, Κίου 17, 113 64 Αθήνα.

    Μαρία Καμονάχου, νομικός, Ιστορικό Αρχείο Κέρκυρας, 491 00 Κέρκυρα.

    Πιπίνα Καμπούρμαλη, ιστορικός, Μέλητος 20, 162 31 Αθήνα.

    Εύη Καρούζου, ιστορικός, Ίμβρου 15, 172 37 Δάφνη.

    Μάρθα Καρπόζηλου, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Στρ. Πετροτσοπούλου 2, 453 33 Ιωάννινα.

    Σπύρος Καρύδης, ιστορικός, Ιστορικό Αρχείο Κέρκυρας, 491 00 Κέρκυρα.

    Δέσποινα Κατηφόρη, ιστορικός, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Παπαδιαμαντοπούλου 60, 157 73 Αθήνα.

    Κώστας Ν. Κατηφόρης, νομικός, Παπαδιαμαντοπούλου 60, 157 73 Αθήνα.

    Όλγα Κατσιαρδή-Hering, λέκτωρ Ιστορίας, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Χρυσοστόμου Σμύρνης 6, 176 71 Αθήνα.

    Ηρώ Κατσιώτη, φιλόλογος-θεατρολόγος, Κώστα Κρυστάλλη 43, 16231 Βύρωνας.

    Παναγιώτης Κιμουρτζής, φοιτητής Πολιτικού Τμήματος Νομικής Σχολής Αθηνών, Θεοφίλου Καΐρη 21, 171 22 Νέα Σμύρνη.

    Τόνια Κιουσοπούλου, ιστορικός, Παναγή Μπενάκη 13, 114 71 Αθήνα.

    Φώτιος Κλώπας, εκπαιδευτικός, Γεννηματά 8, 115 24 Αθήνα.

    Γιάννης Κόκκωνας, φιλόλογος, Αιθαλιδών 7-9, 118 51 Αθήνα.

    Ξενοφών Α. Κοκόλης, επίκουρος καθηγητής Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Καρόλου Ντηλ 23, 546 23 Θεσσαλονίκη.

    Αγγελική Κοντινή, πολιτική επιστήμων-ιστορικός, Σαρανταπόρου 1, 111 44 Αθήνα.

    Μαρία Κορασίδου, Ιστορικός, Στουρνάρα 53, 104 32 Αθήνα.

    Τερέζα Κουβαρά-Νίδερ, ιστορικός, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτους 33, 106 80 Αθήνα.

    Ελένη Κούκκου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών, ιστορικός, Ιπποκράτους 64, 11521 Αθήνα.

    Χριστίνα Κουλούρη, ιστορικός, Κλειούς 55, 155 61 Χολαργός.

    Αικατερίνη Κουμαριανού, καθηγήτρια Πανεπιστημίου Σορβόννης, Αναπήρων Πολέμου 14, 115 21 Αθήνα.