Συγγραφέας:Κουλούρη, Χριστίνα
 
Τίτλος:Αθλητισμός και όψεις της αστικής κοινωνικότητας
 
Υπότιτλος:Γυμναστικά και αθλητικά σωματεία (1870-1922)
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:32
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1997
 
Σελίδες:447
 
Αριθμός τόμων:1 τόμος
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Κοινωνική ενσωμάτωση
 
Νεανικές οργανώσεις
 
Νοοτροπίες και συμπεριφορές
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:1870-1922
 
Περίληψη:Η παρούσα μελέτη επιχειρεί να συνθέσει μία ιστορία του νεότερου ελληνικού αθλητισμού. Επιθυμεί, πρώτον, να αναδείξει την ιστορικότητα των σπορ και να διαφοροποιηθεί από προσεγγίσεις που αντιμετωπίζουν το παιχνίδι και κατ’ επέκταση τα σπορ (μια μορφή παιχνιδιού) ως διαχρονικό δομικό στοιχείο του ανθρώπινου πολιτισμού. Ενδιαφέρεται, δεύτερον, να ελέγξει το ερευνητικό δίλημμα της συνέχειας ή ασυνέχειας από τα παραδοσιακά παιχνίδια στα σύγχρονα σπορ κατά τη μετάβαση από την παραδοσιακή στη σύγχρονη κοινωνία. Η συγγραφέας παρακολουθεί την εξέλιξη των αντιλήψεων σχετικά με τη σωματική άσκηση μετά τη δημιουργία του ελληνικού κράτους ώστε να δείξει τη μετάβαση από την αδιαφορία και την αμφισβήτηση στην αποδοχή και την εδραίωση. Η επισκόπηση αυτή επιτρέπει και τη διάκριση ανάμεσα στη γυμναστική και τα σπορ, μια διάκριση απαραίτητη και για την κατανόηση της λειτουργίας των αθλητικών σωματείων αλλά και, ευρύτερα, της ιστορίας του αθλητισμού. Στη συνέχεια αναζητούνται τα πρώτα ίχνη της παρουσίας των σύγχρονων σπορ στην Ελλάδα, τόσο μέσα από τις πρώιμες, μη οργανωμένες πρακτικές όσο και μέσα από τους πρώτους αθλητικούς θεσμούς, δηλ. τους αγώνες και τα γυμναστήρια. Μελετώνται επίσης τα αθλητικά σωματεία: μέσα από την ανάλυση των σκοπών τους οι κοινωνικές λειτουργίες της σωματικής άσκησης και οι διασυνδέσεις της με την εθνικιστική ιδεολογία. Τέλος, επιχειρείται να φωτισθούν οι πτυχές της σωματειακής ζωής που είναι κρυμμένες από το ορθολογικό κανονιστικό πρότυπο του καταστατικού, δηλαδή οι ανθρώπινες επαφές με τις αρμονικές η συγκρουσιακές τους όψεις, οι φιλικές σχέσεις, τα οικογενειακά δίκτυα, τα ερωτοτροπήματα ενδεχομένως που επιτρέπει η συναναστροφή όχι μόνο σε αθλητικές αλλά και σε έξω-αθλητικές συναντήσεις στο πλαίσιο πάντα του σωματείου.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 23.64 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 427-446 από: 450
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/427.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

Μαρσίκ Αρμ. 196

μασονικές στοές 250

Μαυράκης Γ. Ν. 209, 373

Μαυρομιχάλη Ρωξ. 108

Μαυρομιχάλης Π. 279

Μαυρομιχάλης Πιερρ. 98

Μαύρος Αλ. 198, 331

Μαύρος Ι. Αλ. 347

Μεγάλη Ιδέα 153, 377

Μελάς Β. 334

Μελάς Γ. 347

Μελάς Λ. 334 '

Μελάς Παύλος 100

Μελέγκογλους Δ. 209

Μερκάτης Αλ. 72, 145, 147, 148, 250, 252, 254, 331, 333, 334, 335

Μερκούρης Σπ. 92

Μέρλιν Ζαΐρα 367

Μέρλιν, οικογένεια 249, 367

μεσαίες τάξεις, μεσαία στρώματα 23, 34, 38, 40, 43, 84, 196, 266, 277, 304, 365, 366, 380, 384

μέση εκπαίδευση 48, 70, 74, 126· βλ. και γυμνάσια· Ελληνικά σχολεία

Μεσολόγγι 176

Μεσολυμπιάδα (1906) 110, 114, 115, 116, 126, 130, 131, 189, 233, 234, 237, 241, 243, 266, 297, 310, 344, 374, 383

Μεσοπόλεμος 119, 383

Μεσσηνέζης Ιω. 100

Μεταξάς Αν. 148, 216, 367

Μεταξάς Μ. 334

Μηλιώτης Κομνηνός Κ. 92

Μητρόπολη Αθηνών 80

Μητσάκης Μ. 86

Μικρά Ασία 79,129, 189, 238

Μικρασιατική Καταστροφή 11, 119, 366

«Μίλων» Αλεξανδρείας 162

Μίνδλερ Ιω. 163

Μίνδλερ Μ. 92, 95

«Μινέρβα», ξενοδοχείο 241

Μινέττας Ιω. 279

Μίχας Ευ. 209

μόδα 321, 349, 353, 355, 357, 381

Μόναχο 49, 50

Μονή Πεντέλης 360

μονόζυγο 91, 94, 107, 281

μονομαχία 78, 98, 99, 254

Μοσχάτο 360

μοτοσυκλέτα 375, 379

Μουσική Εταιρεία 343

Μουσικός και Γυμναστικός Σύλλογος Λαρίσης 176

Μπαλί 20

Μπαλτατζής Γ. 72

Μπαρτ και Χιρστ λεξικό 101

μπάσκετ 130, 131, 228

Μπελλένειος Σκοπευτική Σχολή 70, 127

Μπελλένης Παρ. 70

Μπορέλ Λ. 94, 95

Μπουκουβάλας 65

Μπρισιμιτζάκης Χρ. 92

Maurer L. von 159

Michels R. 199, 382

Ναύπλιο 49, 93, 98,153,194, 296

Ναυτικός Όμιλος (Νέου) Φαλήρου 96, 150, 231, 294, 311, 312, 313

Ναυτικός Όμιλος Αλεξανδρείας 150, 313

Νέα Λέσχη 157

Νέα Σκηνή 241

νεανικές οργανώσεις, νεανικοί σύλλογοι 182, 183, 246

Νεγρεπόντη Μαρία Μ. 354

Νεγρεπόντης (Νεγροπόντης) Μ. 67, 72, 144, 146, 147, 148, 198, 251, 255, 331, 333, 334, 354, 346, 368

Νέγρης Ν. 96

Νεκτάριος Πενταπόλεως 81

Νεμέα 87, 180, 210

νεομαρξισμός, νεομαρξιστές 21, 22

νεοτερικότητα 36

νεότητα 12, 82, 157, 182, 183, 201, 373, 377, 378

Νίκη Παιονίου 192

Νίκη, Η περ. 76,117, 284

Νίκης έπαθλο 125, 241, 282, 283

Νικητόπουλος Μ. 209

Νικηφοράκης Κ. 209

Νικολαΐδης Απ. 191

Νικόλαος, πρίγκηπας 148, 250, 283, 287

Σελ. 427
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/428.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

Νιρβάνας Π. 30, 366, 368, 370

Νοεμβριανά 148, 335

Νομαρχία Αττικής και Βοιωτίας 301

Νομική Σχολή 129, 246

Νομικός Δ. 239

νοσηλευτική 78

Ξανθόπουλος Κ. 153

Ξενόπουλος Γρ. 198, 349

ξιφασκία, ξιφισμός 50, 61, 78, 91, 97, 98, 99, 100, 101, 107, 149, 163, 195, 216, 219, 227, 228, 229, 256, 321, 372, 378

ξιφασκίας σωματεία 170

ξιφομαχίες ιππέων 38

οδοιπορία βλ. πεζοπορία

Οδοιπορικός Σύνδεσμος 196, 365

Οθωμανική Αυτοκρατορία 127, 153, 154, 155, 156, 158, 159

Όθων 51, 53, 86, 87

Οικογενειακός Όμιλος Εκδρομών 194

Ολυμπία αρχαία 126

Ολύμπια βλ. Ζάππειες Ολυμπιάδες

"Ολύμπια" Γυμναστικός Σύλλογος 291

Ολυμπιακοί Αγώνες 28, 43, 78, 102, 128, 194, 379· αναβίωση 12, 24, 42, 67, 87, 107, 108, 109, 132, 149, 183, 195, 211, 252· αρχαίοι 26, 27, 87, 88, 109· Βιθυνίας 85· εκατονταετία 9, 10· Αθήνας (1896) 65, 76, 93, 95, 106, 109-114, 116, 118, 126, 132, 141, 150, 164, 165, 180, 184, 213, 215, 219, 237, 248, 254, 286, 287, 296, 318, 372, 379, 383· Παρισιού (1900) 126· Λονδίνου (1908) 118, 189· Στοκχόλμης (1912) 118,189· Αμβέρσας (1920) 123, 129, 187· Παρισιού (1924) 122

Ολυμπιακός Αθλητικός Σύλλογος Σικάγου 119

Ολυμπιονίκης, ο περ. 117

ολυμπιονίκης, ολυμπιονίκες 115, 118, 379· αρχαίοι 28, 67, 116· γυναίκα 116

Όμιλος Αντισφαιρίσεως Πειραιώς 294, 342

Όμιλος Αντισφαίρισης Αθηνών βλ. Lawn Tennis Club Αθηνών

Όμιλος Αντισφαιριστών Κηφισσίας 342

Όμιλος Εκδρομών "η Νεότης" 194, 365

Όμιλος Εκδρομών "η Τέρψις" 194, 365

Όμιλος Ερετών Ερμουπόλεως (Σύρου) 286, 310, 311

Όμιλος Ερετών Πειραιώς 13, 96, 182, 231, 259, 281, 286, 291-320, 352

Όμιλος Κυνηγών Πειραιώς 294, 367

Όμιλος Πατρινών Σκοπευτών 99, 163

Όμιλος Πεζοπόρων Πειραιώς 286

Όμιλος Ποδηλατών εν Αθήναις 370

Όμιλος Ποδηλατών Πειραιώς 359, 368, 369, 372

Όμιλος της Οπλομαχητικής 100

Όμιλος των Εκδρομών 363, 364

Όμιλος των Εφίππων Εκδρομών 364

Όμιλος των Φιλόπλων 100, 101, 163

Όμιλος Φιλάθλων Πειραιώς 130, 142

Όμιλος Φιλομούσων Αθηνών 284· Θεσσαλονίκης 189· Πειραιώς 310

Ομόνοια 259

όπερα 93

Οπλασκία, οπλομαχητική 53, 54, 62, 66, 78, 98, 145, 228, 257, 287,293· βλ. και αγώνες

οπλομαχητικοί όμιλοι 99

Οπλομαχητικός Σύνδεσμος Αθηνών 100

Οπλομαχίας σχολές 96

Ορειβασία 302

Ορειβατικά σωματεία 366

Ορφανοτροφείο Αίγινας 49

"Ορφέας" Μουσικός Όμιλος (Σμύρνης) 158, 286

Ottendorf 94

Πάγκαλος Θ. 74

Παγκύπριοι αγώνες 127, 133

Παγών Γ. 49, 50, 94

παιδοκομία, 78

παιχνίδι 17, 19-20, 23, 85, 195

παιχνίδια, παιδιαί 64, 66, 67, 68, 72, 226, 264, 285· λαϊκά 28· παραδοσιακά 83, 84, 86, 123, 125

Παλαιό Καθεστώς 42

Παλαμάς Κ. 162

παλάτι βλ. βασιλική οικογένεια

Σελ. 428
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/429.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

πάλη 38, 84, 89, 112, 372· ελληνορωμαϊκή 128

Πάλλης Αλ. 196, 212

Παναγιωτοπούλου Χρ. 314

Παναθήναια 130, 284

Παναθηναϊκός Α.Ο. 189, 228, 255

Παναιγύπτιοι αγώνες 127, 133

Παναιτωλικός Γυμναστικός Σύλλογος 141 176

Παναχαϊκός Γυμναστικός Σύλλογος 96, 115, 141,143, 158, 194, 199, 231, 255, 269, 281, 286, 311

Πανελλήνια Σκοπευτική Εταιρεία 100

Πανελλήνιο Γυμναστικό Συνέδριο (1897) 141

Πανελλήνιος Γυμναστικός Σύλλογος 13, 54, 60, 61, 62, 64, 77, 95, 100, 106, 117, 118, 122, 124, 125, 127, 130, 141, 142, 143, 144, 148, 161, 180, 183, 187, 190, 192, 194, 209-260, 261, 262, 263, 265, 266, 269, 274, 278, 279, 281, 282, 283, 284, 286, 287, 291, 310, 311, 313, 342, 352, 370, 380, 381, 382, 383· βλ. και Γυμναστήριο

Πανελλήνιος Ποδηλατικός Σύλλογος 369

Πανελλήνιος Ποδοσφαιρικός και Αγωνιστικός Όμιλος 189, 255

Πανελλήνιος Ποδοσφαιρικός Όμιλος 189, 190, 228

Πανεπιστημιακή Φάλαγγα 53

Πανεπιστήμιο Αθηνών 52, 53, 54, 66, 70, 107, 247, 279

πανηγύρια 84, 85, 86, 89, 285

Πανιώνιοι αγώνες 119, 127, 133

Πανιώνιος Γυμναστικός Σύλλογος 122, 126, 129, 130, 143, 158, 183, 190, 231, 232, 281

Παπαδόπουλος Γ. 94

Παπαδόπουλος-Βρετός Λ. 153

Παπαηλιού Ηλ. 209

Παπαμάρκος Χ. 60

Παπαμιχαλόπουλος Κ. Ν. 225, 248, 251, 252

Παπανάγος Π. 282

Παπανδρεόπουλος Σ. 209

Παρασκευαΐδης Φιλ. 155

Παρασκευόπουλος Π. 112, 122, 279, 287, 372, 373

Παρίσι 107

"Παρνασσός", σύλλογος 155, 156,  203, 212, 235, 293, 294, 359, 360

"Πάρνων" Γυμναστικός Σύλλογος 194

Πασαλιμάνι 310

Πασπάτη Ευφρ. Ν. 344

Πασπάτης Ν. 147, 148, 331, 333, 334, 335, 352

Πατησίων οδός 95

Πάτρα 96, 99, 115, 141, 170, 171, 175, 231, 291, 316, 322, 342, 343, 369, 370

Παυλίνης Ευ. 26, 27, 91

Πεδίο του Άρεως 95, 216, 355

πεζοπορία 49, 50, 62, 66, 68, 195, 196, 197, 264, 265, 360, 361, 365, 366, 374

πεζοπορικά σωματεία 242, 291, 361, 362

Πειραιάς 13, 64, 96, 129, 130, 141, 150, 170, 171, 175, 184, 185, 218, 291-296, 297, 310, 311, 342, 357, 365, 369, 370, 374, 383

Πειραϊκή Ποδοσφαιρική Ένωσις 130, 150

Πειραϊκός Σύνδεσμος 130, 150, 187, !89, 195, 217, 293, 294, 319

πένταθλο 107, 128· γυμναστικό 128

Πεντέλη 284, 285, 361

Πέππας Σ. 68, 76, 209

Πέρα Κλουμπ Κωνσταντινουπόλεως 129

Πέραμα Σαλαμίνας 242

περιήγηση, περιηγητισμός. 184, 198, 228, 359, 362, 366, 374, 378, 381

περιηγητικά σωματεία, περιηγητικοί σύλλογοι 65, 357, 362, 365, 366

Πεσμαζόγλου Ι. Γ. 314

Πετροκόκκινος Δ. 331, 333, 334

πήδημα 84

Πιέτρης Κ. Σ. 209

ποδηλασία 101, 108, 129, 132, 175, 182, 184, 190, 192, 194, 196, 197, 201, 216, 219, 227, 287, 302, 321, 322, 353, 354, 378, 381

ποδηλασίας σχολές 358, 370

ποδηλατικά σωματεία 170, 182, 242, 291, 357-359, 363, 366, 369-372

Ποδηλατική Ένωσις εν Αθήναις 369, 373

Ποδηλατική Ένωσις Ερμουπόλεως 369

Ποδηλατική Ένωσις Πατρών 370

Ποδηλατική Ένωσις Πειραιώς 370

Ποδηλατική Εταιρεία Αθηνών 374

Σελ. 429
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/430.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

Ποδηλατική και Αθλητική Επιθεώρησις της Ανατολής, περ. 117, 123, 132, 203, 362, 368

ποδηλατικοί αγώνες 96, 321, 372, 373, 374· επαγγελματικοί 132· βλ. και αγώνες

Ποδηλατικός Σύλλογος Αθηνών 67, 100, 117, 131, 144, 203, 346, 354, 358, 359, 360, 362, 363, 368, 369, 372, 373

Ποδηλατικός Σύλλογος Πατρών 204, 343, 370

ποδηλατοδρομία 107

ποδηλατοδρόμια 355

Ποδηλατοδρόμιο 95, 111, 127, 129, 131, 133, 144, 150, 227, 372, 374

ποδηλάτριες 321

ποδοσφαιρικά σωματεία 184, 293, 313, 382

ποδοσφαιρικοί αγώνες 79, 133, 227· βλ. και αγώνες

Ποδοσφαιρικός Όμιλος Αθηνών 95, 187, 189, 228

ποδόσφαιρο, ποδοσφαίρισις, ποδόσφαιρα 11, 96, 101, 130, 150, 184, 187, 189, 190, 191, 219, 226, 227, 228, 281, 287, 293, 321, 365, 372, 378

πόλεις 34, 39, 93, 364, 367, 382, 383

Πολίτης Ν. 163

πολιτισμικές σπουδές 22

πόλο 194

Πολυτεχνικός Σύλλογος 276

Πόρος 363

Ποσειδών 192

"Ποσειδών" Γυμναστικός Σύλλογος 180, 210

πουριτανισμός, πουριτανική ηθική 35, 36, 39

Πρακτικό Λύκειο βλ. Βαρβάκειο Λύκειο

"Πρόοδος", θίασος 241

προπονητική 124

προσκοπικά έντυπα 117

πρόσκοποι, προσκοπισμός 72, 73, 77, 129

προτεσταντισμός, προτεσταντική ηθική 32, 39

Προφήτης Ηλίας 194

πρωταθλητισμός 379

Πρωτοδικείο Αθηνών 160, 184, 365

Πτωχοκομείο 94

πυγμαχία 78, 119, 122, 130, 228, 355

Πυγμαχία, περ. 122

πυγμαχίας σωματεία 170

Πύθια 87

Πύλος 118

Πύργος 175, 176

Πύργος Λ. 100

Πύργος Ν. 54, 56, 59, 78, 98,163, 164

paume 83

Peugeot 40

pub 30, 68

public schools 42, 47, 58

ραβδομαχία 78

Ραγκαβής Αλ. 72, 88

Ραζή Ευφρ. Δ. 354

Ράλλη Άννα Δ. 354

Ράλλη Παντιά, μέγαρο 265

Ράλλης Λ. 98

Ράλλης Μανουήλ 212

Ράλλης Στέφ. Π. 148, 278

Ράλλης Χρ. 101

Ρεδιάδης Δευκ. 294

ρεκόρ 86, 110, 123-125, 150, 217, 260, 372, 379

Ρενιέρης Μ. 162

Ρετσίνα Αφοί, κλωστοϋφαντουργία 296

Ρετσίνας Γ. Θ. 309

Ρετσίνας Θεόδ. 296

Ριανκούρ Λουΐζα 279

Ρινόπουλος (Ρουνόπουλος) Μ. 148, 294, 306, 313

Ρίο 127

Ροΐδης Εμμ. 98

Ροΐδης Ν. 331

Ροΐδου Β. 279

Ροΐδου Ευγ. Ν. 279

ρολόγια 35

Ρότσιλδ Καρ. 254

Ρώμας Αλ. Σ. Κ. 198

Ρωσία 31

Ρωσσέτης Σ. 72

Reichardt R. 29

Reinach J. 162

Renault 40

Revanche 57, 100, 192, 377

Σελ. 430
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/431.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

Robert College 157

Roche D. 348

Σαββίδης Π.Σ. 279, 348, 368, 372, 374

Σακελλαρίδης Γ. 347

Σαμάρας Σπ. 221

Σάμια 127

Σάμος 127

Σαράτσογλους Λ. 251

Σαχτούρης Κ. 98

σημάδι 84

Σημαντήρας Επ. Κ. 279

Σημηριώτης Γ. 334, 344

Σημηριώτου Εσμέ 344

σιδηρόδρομος 259

Σιώρης Ι. 187, 262, 263

Σκοπευτήριο Καλλιθέας 100, 127, 144

σκοπευτικά σωματεία, σκοπευτικές εταιρείες 100, 170, 176,185

σκοπευτικοί αγώνες 91, 127, 130, 132· βλ. και αγώνες

σκοπευτικοί σύλλογοι σχολικοί 70

σκοποβολή, σκοποβολία, σκοπευτική 62, 68, 69, 70, 72, 73, 97, 99, 100, 107, 145, 191, 195, 197, 198, 216, 219, 227, 228, 229, 293, 367, 377, 378

Σκύρος 367

Σμόλενιτς Ν. 98

Σμύρνη 79, 119, 126, 127, 129, 130, 157, 158, 170, 190

σοσιαλιστικά γυμναστικά σωματεία 192

Σουηδία 58

Σούλη Καίτη 314

Σούλης Γ. 252

Σουρής Γ. 118, 203

Σούτζου Μαρία Περ. 354

Σούτσοι 249

Σούτσος Αλ. Δ. 198, 229, 250, 252

Σούτσος Σκ. 98

Σοφία, πριγκήπισσα 203, 332· βασίλισσα 309

Σοφιανός Α. Μ. 98

σπαθασκία 78, 91, 229

σπαθί 85

Σπάρτη 127, 194, 204

Σπετσιώτης Κ. 273, 274, 283

"Σπλέντιτ", ξενοδοχείο 241

σπορ 12, 14, 17, 18, 21, 23, 24, 28, 41-44, 47, 58, 68, 81, 83, 84, 86, 87, 93, 99, 101, 102, 104, 107, 115, 119, 123, 125, 132, 133, 149, 157, 162, 176, 184, 191, 195, 197, 199, 201, 213, 219, 226, 228, 259, 263, 265, 287, 294, 304, 344, 353, 355, 360, 365, 368, 379

στάδιο βουποδών 89

Στάδιο Παναθηναϊκό 67, 91, 92, 94, 95, 109, 110, 111, 112, 119, 125, 127, 128, 131, 144, 146, 198, 215, 241, 246, 284, 379

Σταματέλος Γ. 98

Στάης Σ. 66, 67, 148, 241

Σταθάτος Π. 331, 335

Στάινμπαχ 114, 115

Στελλάκης Μ. 72, 144, 148, 278

Στεφανάκης Ν. 263

Στέφανος Κυπ. 279

στίβος βλ. κλασικός αθλητισμός

Στοκχόλμης Ινστιτούτο 77

Στουρνάρας Β. 243

στρατιωτικές ασκήσεις 54-57, 62, 68, 69, 377

στρατιωτικής εκπαίδευσης σωματεία 170

Στρατιωτικός Σύνδεσμος 334

στρατός 78, 79, 80

Στράτος Ν. 279

"Στράτων" Γυμναστικός Σύλλογος 194

Στρέιτ Γ. 148

στύλοι Ολυμπίου Διός 351, 355

Συγγρού λεωφόρος 259

σύλλογοι 153, 154, 155· αποφοίτων σχολείων 157· θρησκευτικοί 157· μουσικοί, μουσικογυμναστικοί 158· πολιτιστικοί 156· φιλανθρωπικοί 34, 203· φιλεκπαιδευτικοί 34, 203, 381· φιλολογικοί 157, 203

Σύλλογος "52" 198

Σύλλογος Αντισφαιρίσεως Κερκύρας 342

Σύλλογος Κολυμβητών Αθηνών-Πειραιώς 291

Σύλλογος προς διάδοσιν και ενίσχυσιν της οπλομαχητικής εν Ελλάδι "το Ξίφος" 100, 130

Σύλλογος προς διάδοσιν των ελληνικών γραμμάτων 95

Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων 70

Σελ. 431
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/432.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

Σύλλογος των "Ίολήπτων" 198

Σύλλογος των Κυριών 64

Σύλλογος των Πεζοπόρων ο Ευκλής 204

Σύλλογος Φυσικών Επιστημών 155

Σύνδεσμος Ελληνικών Αθλητικών και Γυμναστικών Σωματείων 13, 78, 110, 117, 122, 123, 124, 125, 126, 129, 132, 133, 141-151, 160, 164, 170, 171, 172, 187, 217, 234, 241, 248, 255, 256, 261, 272, 276, 282, 283, 294, 295, 310, 313, 318, 342, 343, 374

Σύνδεσμος Ελλήνων Αθλητών 122

Σύνδεσμος Ελλήνων Γυμναστών 76

Σύνδεσμος Ελλήνων Δρομέων 372

Σύνδεσμος Ψυχαγωγικών Εκδρομών 365

συνδικαλιστικές ενώσεις 200· οργανώσεις 159

συνδικαλιστική νομοθεσία 160

Συνέδριο των συλλόγων (1879) 99, 155, 163

Σύνταγμα του 1844 159

Σύνταγμα του 1864 159, 160

Σύντροφος, Ο περ. 117

Συριώτης Δ. 334

συρμός βλ. μόδα

Σύρος 49, 93

Σφάγγος Κ. Ι. 67

σφαιροβολία 128, 242, 285

σφαιρομαχία 6.7

σφεντόνα 67

Σχολή Γυμναστριών Πανελληνίου Γ. Σ. 60, 61, 218, 225, 246

Σχολή Γυμναστών 59, 68, 76, 77, 213, 219· Πανελληνίου Γ. Σ. 60, 218, 246· ειδική γυμναστική σχολή 62

Σχολή Ευελπίδων 278

Σχολή του Σικάγο 29

σχολή υπαξιωματικών προγυμναστών 51

Σχολή Φυσικών Επιστημών 246

σχόλη, σχολή βλ. ελεύθερος χρόνος

σωματεία επαγγελματικά, αλληλοβοηθητικά 164, 301

σωματεία τοπικά 156

σωματική αγωγή βλ. φυσική αγωγή

Σωτήρια 127, 217, 241, 282

Σωτηρίου Γ. 196

Σώχος Ξ. 209

Spencer H. 103

Spiess A. 58

sportsman, sportsmen 86, 90, 97, 378, 379

Stendhal 42

Ταγωνίδης Στ. 358

τεκτονισμός 250

τέννις 43, 83, 101, 108, 111, 116, 130, 131, 149, 176, 182, 184, 195, 197, 198, 201, 219, 224, 225, 226, 227, 228, 256, 287, 320, 343, 372, 378· βλ. και αγώνες

τεϋλορισμός 36

Τζεδάκης Ανδρ. 209

Τζιώτης Δανιήλ 209

Τήνια 285-286

Τήνος 285

τοξευτική, τοξοβολία 38, 67

τουρισμός 375

Τουρκοκρατία 26, 27, 67

Τόφαλος Δ. 114, 115, 118, 122

τραμ 259

Τράπεζα Αθηνών 243, 319

τρέξιμο 84

Τριανταφυλλόπουλος Τρ. 263, 265

Τρίκαλα 127, 370

Τρικούπης Χ. 55, 56, 60, 100, 259

Τρίπολη 128, 194

Τριφυλιακός Γυμναστικός Σύλλογος 194

Τσαουσόπουλοι Ιω. και Λ. 351

Τσατσαρώνης Μιχ. 209

Τσεχία 58

Τσικλητήρας Κ. 118

Τσοντάκη Ελπίδα 64

Τυπάλδος Α. Γ. Ξ. 101, 102

τύπος αθλητικός 10, 11, 24, 117, 119, 368, 384

Tennis Club (Λυόν) 322

Tennis Club Πάτρας 342

Thompson Ε. P. 19, 36

Toqueville Al. de 31

Touring Club Γαλλίας 363, 364

Turnbewegung 23, 50, 58, 377

Turnen 50

Turner 94

Salonica Lawn Tennis Club 322

υγιεινή 60, 62

Σελ. 432
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/433.gif&w=600&h=915 32. Κουλούρη, Αθλητισμός

υδατοσφαίριση 130, 304, 310, 313, 321

Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας 149, 301

Υπουργείο Εξωτερικών 278

Υπουργείο Εσωτερικών 143, 159

Υπουργείο Ναυτικών 148, 360

Υπουργείο Παιδείας, Υπουργείο των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως 142, 143, 144, 148, 160, 218-219, 256, 301

Υπουργείο Στρατιωτικών 94, 148

Veblen Th. 42

Vigarello G. 24

volley-ball βλ. βόλεϋ

water-polo βλ. υδατοσφαίριση

Weber Eug. 17

Weber Max 18

White Star Sporting Club 370

Φάληρο 96, 171, 229, 259, 291, 297, 359, 370

Φαρμακευτική Εταιρεία 153

Φέτσης Άγγ. 76, 117

Φιλαδελφεύς Αλ. 109

Φιλαδελφεύς Αν. 92

φίλαθλος βλ ερασιτέχνης, ερασιτεχνισμός

Φίλαθλος, Ο περ. 117

φιλανθρωπία 203, 246, 280, 314

Φιλανθρωπιστές 50

Φιλαρμονική Εταιρεία 263

Φιλεκπαιδευτική Ένωσις Νέων Πειραιώς 182

Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία 153

Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος Μ. Ασίας 155

φιλελευθερισμός 12, 32, 158

Φιλελευθέρων πολιτική 160, 301

Φιλήμων Τιμ. 212

Φιλική Συνάντησις 204

Φιλικός Διασκεδαστικός Όμιλος «η Τέρψις» 204

Φιλικός Όμιλος 204

Φιλικός Όμιλος «Δάμων και Φιντίας» 204

Φιλικός Όμιλος Εκδρομών 194, 364

Φιλικός Όμιλος "Ομόνοια» 204

Φίλιππος Κοινωνία 198, 199, 354

Φιλοδασική Εταιρεία 281

Φιλολογικά Σπουδαστήριο 153

Φιλοπάππου 281

Φιλοσοφική Σχολή 246

Φραγγιάδης Στ. 278

Φρεαρίτης Κ. 52

φυσική αγωγή 58, 110, 377

φυσιολατρία, φυσιολατρικά κίνημα 362, 364 365

Φωκιανός Ι. 57, 59, 60, 89, 91, 92, 94, 95, 106, 108, 141, 163, 164, 209, 210, 213, 214, 215, 219, 237, 248, 250, 254, 261, 262

φωτογραφία 228, 364, 369

Χαϊδελβέργη 108

Χαλκίδα 96, 194, 286

Χαριλάου Βιργ. Λυσ. 354

Χάτι-Χουμαγιούν 159

Χιλιαδάκης Στ. Ε. 366

χόκεϋ 130

χοροεσπερίδες 202, 309, 314, 382

χοροί εθνικοί 68, 73

Χρηστίδης Α. 287

Χριστιανική Αδελφότης των Νέων 70, 117, 124, 129, 187, 228

Χρυσάφης Ιω. 26, 57, 66, 74, 77, 79, 80, 102, 106, 124, 131, 148, 163, 209, 210, 213, 217, 250, 286, 370

Χρυσοβελώνης Φ. 147, 190, 333, 334, 335

Ψαρούδας Ελ. 278

Ψυχαγωγικός Όμιλος Εκδρομών «η Ηώς» 194, 365

Ψύχας Ιω. Σ. 313

Σελ. 433
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/434.gif&w=600&h=915 32. Κουλούρη, Αθλητισμός

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 434
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/435.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

CHRISTINA KOULOURI

Sport et sociabilité bourgeoise. Associations sportives en Grèce, 1870-1922

RÉSUMÉ

L'étude de l'apparition de la culture physique en Grèce au XIXème siècle, que ce soit sous la forme de la gymnastique ou du sport, ainsi que les paramètres sociaux et idéologiques de cette innovation analysés à travers l'exemple des associations sportives constituent les objectifs essentiels de ce livre. L'hypothèse de départ est que l'émergence et la diffusion des sports pendant la seconde moitié du siècle dernier sont un phénomène moderne qui caractérise la transition de la. société traditionnelle à la société contemporaine et ne peut donc pas être intégré dans une généalogie de l'exercice corporel et du jeu.

Le cas grec est conforme, en ce qui concerne ses traits fondamentaux, au modèle occidental du développement de la culture physique et du sport comme loisir. L'historicité de la gymnastique et des sports en Grèce est donc définie par les changements sociaux et démographiques provoqués par l'urbanisation et l'industrialisation, les modifications des comportements et des mentalités face au corps et à sa valorisation, ainsi que les formes modernes de sociabilité.

Sous l'influence du système éducatif allemand et de la Turnbewegung de Jahn, la culture physique apparut d'abord en Grèce comme discipline scolaire. De ce fait, elle s'est identifiée à la gymnastique et ceux qui ont contribué à en répandre la pratique étaient liés à l'école. Cette particularité subordonna la culture physique à des finalités pédagogiques tout en la mettant au service de l'idéologie nationaliste. A l'instar de la tradition allemande des Turnen et de l'innovation française des bataillons scolaires, la préparation militaire de la nation constitua le premier objectif de l'éducation physique qui, jusqu'à la Première Guerre mondiale, incluait donc des exercices militaires et le tir. La seconde particularité de la culture physique en Grèce est en rapport avec la place occupée par la Grèce classique dans la culture néohellénique, place encore accrue par la résurrection des jeux olympiques. En effet, en Grèce, le développement de la culture physique se rattacha à l'archétype athlétique classique beaucoup plus étroitement que dans d'autres pays européens. L'athlétisme s'imposa donc comme «sport national».

Les premiers sports apparus en Grèce, l'équitation, le tir et l'escrime, rares avant

Σελ. 435
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/436.gif&w=600&h=915 32. Κουλούρη, Αθλητισμός

1870 et pratiqués par des officiers, répondaient à une utilité pratique considérée comme indispensable pour justifier tout exercice physique. Pendant la même période d'ailleurs, la gymnastique était plutôt méprisée parce que confondue avec l'acrobatie et identifiée à la force physique vulgaire de la main d'œuvre. Parallèlement, de 1830 —date de .la fondation de l'état grec—aux années 1870, se répand à l'égard de la culture physique un discours favorable se fondant sur une argumentation pédagogique et médicale. La culture physique est alors justifiée par son utilité pédagogique, morale et nationale sans être encore liée au loisir et au divertissement.

Le terminus post quem de l'apparition des sports modernes et du mouvement sportif associatif en Grèce sont les années 1870. C'est alors que sont fondés les premiers clubs sportifs (de tir et de gymnastique d'abord) à Athènes, à Corfou, à Constantinople et à Alexandrie. On doit cependant attendre les années 1890 et les jeux olympiques à Athènes en 1896 pour assister au véritable épanouissement des associations sportives. Grâce à la résurrection des jeux olympiques, le spectacle sportif attire un public massif —bien que conjoncturel—, les athlètes, mus par un esprit de compétition, se spécialisent dans des sports particuliers, un calendrier de jeux athlétiques et sportifs est établi, les règles du jeu sont codifiées et des institutions sportives permanentes, telles le Comité des Jeux Olympiques et la Fédération des Associations Grecques de Gymnastique et de Sports Athlétiques sont fondées.

L'importance des jeux olympiques pour la propagation des sports se manifeste d' abord par le fait qu'en trois ans (1894-1896) sont fondées 60 associations sportives (sur un total de 104 pour la période de 1869 à 1899), dont la majorité (41) sont des sociétés de gymnastique qui pratiquent aussi l'athlétisme. L'impact de la conjoncture est de plus mis en évidence par la dissolution de la plupart de ces associations aussitôt après 1896. Les activités des clubs sportifs se transforment aussi au tournant du XIXème siècle. Tandis que, dans les années 1890, les sociétés de gymnastique et d'athlétisme l'emportent, au début du XXème siècle, surtout à Athènes, augmente le nombre des associations de football, de marche et de tourisme. Le cyclisme, très à la mode à la fin du XIXème siècle, connaît un déclin rapide à la suite de la popularisation du vélo. Aucun nouveau club vélocipédique n'est fondé après 1900.

Les transformations des activités pratiquées par les associations sportives correspondent aux transformations de leurs objectifs, du moins de ceux affichés dans leurs statuts. La préparation militaire, le patriotisme et la culture équilibrée et harmonieuse de l'esprit et du corps (καλοκαγαθία) sont nuancés par la solidarité, l'amitié et le divertissement des sociétaires. En effet, jusqu'à la fin du XIXème siècle, les sports s'intègrent dans les loisirs bourgeois. Le cyclisme, le canotage, le lawn-tennis, le tourisme, le football, le yachting, qui symbolisent les nouvelles valeurs bourgeoises, prennent leur place à côté des sports traditionnels, dits «aristocratiques», équitation et escrime, pour constituer les activités distractives par excellence de la bourgeoisie montante. Par contre, le tir, clairement lié à la préparation

Σελ. 436
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/437.gif&w=600&h=915 32. Κουλούρη, Αθλητισμός

militaire et aux institutions scolaires, est progressivement banni des loisirs bourgeois.

L'étude de quatre associations sportives de la capitale, ainsi que du groupe des clubs vélocipédiques et de tourisme révèle l'existence de deux tendances principales dans les pratiques sportives, tendances reflétant un clivage social qui se creuse au début du XXème siècle. Les sociétés de gymnastique et d'athlétisme (Panellinios Gymnasticos Syllogos, Ethnicos Gymnasticos Syllogos) recrutent leurs membres dans les couches moyennes et inférieures de la bourgeoisie, tandis que les clubs sportifs (Lawn Tennis Club d'Athènes, Club de Rameurs du Pirée et clubs de vélocipédie et de tourisme) regroupent la haute bourgeoisie, une élite sociale restreinte. Les quatre cas examinés se situent dans la capitale et sont donc analysés en relation avec· le développement d'Athènes et du Pirée. La capitale est, en effet, le centre du mouvement sportif associatif, d'autant plus que les rythmes d'urbanisation en Grèce sont lents et qu'il n'y a que peu de centres urbains avant le début du XXème siècle.

Les sociétés de gymnastique sont fondées et dirigées par des gymnastes professionnels, désireux d'établir, au moyen de ce type d'association volontaire, leur statut professionnel et social. Elles se différencient donc de l'idéologie de l'amateurisme et de la distinction sociale affichée par les clubs sportifs. Panellinios et Ethnicos ont des rapports étroits avec les institutions scolaires et se proposent, comme but essentiel, l'instruction des jeunes et, parfois, des classes populaires. En adoptant les mêmes finalités patriotiques, poursuivies par l'éducation physique et en considérant leur oeuvre comme «nationale», ils se donnent une fonction complémentaire à celle de la gymnastique scolaire. Les sociétés de gymnastique sont largement ouvertes à de nouvelles inscriptions et recrutent, par conséquent, un grand nombre de membres. Leur organisation interne se fonde sur des valeurs, telles que l'obéissance et la discipline, et s'articule selon une structure hiérarchisée suivant les différentes catégories de membres. La scission sociale et la différence d'âge entre le nombre restreint des dirigeants d'une part et le nombre considérable des athlètes d'autre part déterminent les formes de sociabilité développées à l'intérieur de l'association, qui s'échelonnent sur plusieurs niveaux et comprennent des dépendances traduites parfois en clientèles.

Les clubs sportifs (Lawn Tennis Club d'Athènes, Club de Rameurs du Pirée), constitués par un petit groupe d'hommes déjà liés par des relations d'amitié ou de parenté familiale ou professionnelle, sont moins nombreux et plus exclusifs que les sociétés de gymnastique. Aucune légitimation morale ne préside à leur fondation qui est motivée par le système des valeurs bourgeoises qui conquièrent alors l'Europe: amitié, solidarité, compagnonnage, individualisme, divertissement. Ils reproduisent les inégalités sociales déjà existantes en excluant les intrus sur des critères sévères d'inscription ou en imposant des cotisations élevées. Pour leurs membres, la pratique du sport est complémentaire à d'autres activités de loisir formelles ou non

Σελ. 437
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/438.gif&w=600&h=915 32. Κουλούρη, Αθλητισμός

formelles. C'est pourquoi dirigeants et membres s'identifient et que la présence féminine y est importante -parfois aussi importante que la participation masculine. Dans le club sportif, les femmes participent à la distraction mixte offerte par la pratique et le spectacle sportifs, tandis que leur participation à la sociabilité associative fait du club un lieu de marché matrimonial. Au contraire, dans les sociétés de gymnastique, la présence féminine n'est déterminée que par la nécessité de donner une éducation physique aux jeunes filles, ce qui n'implique pas de contact avec les hommes membres de l'association.

Sensibles à la mode, les clubs sportifs sont moins stables que les sociétés de gymnastique. La mode de la vélocipédie à la fin du XIXeme siècle, qui cède la place à la mode du tourisme au début du XXème siècle, illustre éloquemment cette particularité. Également sensibles aux changements idéologiques et politiques de la société grecque, parce que constitués par les représentants les plus éminents de la haute bourgeoisie, les clubs sportifs sont mêlés au conflit qui oppose violemment les royalistes aux partisans de Venizélos dans les années 1910. L'alternance de ces deux tendances politiques au pouvoir se reflète donc dans l'alternance de deux groupes -l'un moderniste et l'autre traditionaliste- à la tête de l'administration du Lawn Tennis Club d'Athènes.

Malgré les différences entre sociétés de gymnastique et clubs sportifs, ils présentent des points communs quant à la sociabilité qui s'instaure autour des pratiques sportives et au fonctionnement de l'association. En effet, dans les deux cas, on peut signaler une structure "oligarchique", d'après l'analyse proposée par R. Michels, voire l'existence d'un groupe relativement homogène et uni qui détient le pouvoir et veille attentivement à s'y maintenir. C" groupe dirigeant appartient à une élite sociale dans les sociétés de gymnastique tout comme dans les clubs sportifs. Ceci signifie que, dans les clubs sportifs, il n'y pas de partage social entre dirigeants et pratiquants, tandis que, dans les sociétés de gymnastique, ce partage est assez important, surtout au tournant du siècle, dès le moment où la culture physique sera valorisée et que les postes administratifs supérieurs dans les associations sportives conféreront des récompenses symboliques et un prestige, social certain.

Les liens établis entre les membres de ce groupe restreint sont apparemment beaucoup plus étroits que ceux qui se développent entre les autres adhérents de l'association sportive. Cependant, il y a un large réseau de contacts sociaux auxquels participent toutes les catégories d'adhérents et qui sont occasionnés par l'exercice au gymnase, les rencontres pendant les assemblées, les discussions amicales autour un café ou en fumant une cigarette au parloir, les bals et les excursions. L'association sportive devient ainsi un des lieux de la vie quotidienne dans la ville, un lieu de loisir pour les couches moyennes et supérieures, parallèle mais concurrent, du point de vue idéologique, au café. Elle est évidemment un lieu de sociabilité masculine par excellence, voire de construction de l'identité masculine -dans le cas des clubs de football par exemple. Seuls les sports modernes, qui participeront du modèle de

Σελ. 438
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/439.gif&w=600&h=915 32. Κουλούρη, Αθλητισμός

divertissement de la haute bourgeoisie, offriront un champ au développement de la sociabilité et aussi de l'émancipation féminines.

 

Σελ. 439
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/440.gif&w=600&h=915 32. Κουλούρη, Αθλητισμός

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 440
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/441.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ................................................... 9

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ............................................. 16

ΕΙΣΑΓΩΓΗ .................................................... 17

Η ιστοριογραφία του αθλητισμού. Homo sapiens εναντίον homo ludens 17

Ελληνική ιστοριογραφία του αθλητισμού και εθνική ιστορία ....... 24

Σωματειακή οργάνωση και νέες μορφές κοινωνικότητας .......... 28

Ελεύθερος χρόνος: χρόνος ελευθερίας; .......................... 34

Σπορ και αστική τάξη ...................................... 41

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

"Απεδέχθημεν την θρησκείαν της γυμναστικής"

Η εξάπλωση της σωματικής άσκησης

45-206

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α'. Η άσκηση του σώματος. Εκπαιδευτική πράξη και διάπλαση της νεότητας

Γυμναστική και σπορ: διακρίσεις και επικαλύψεις ............... 47

Αντιβασιλεία και γερμανικό γυμναστικό σύστημα ............... 48

Ο ιατρικός λόγος υπέρ της σωματικής άσκησης ................. 51

Στρατιωτικές ασκήσεις στην εκπαίδευση ....................... 54

Η εκπαίδευση των γυμναστών ............................... 59

Το έργο του υπουργού Αθανασίου Ευταξία .................... 62

Σκοπιμότητες της γυμναστικής και εισαγωγή του σουηδικού συστήματος ...................................................... 69

Επαγγελματίες γυμναστές .................................. 76

Γυμναστική και στρατός .................................... 78

Σελ. 441
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/442.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β'. Ακροβάτες, γυμναστές και ολυμπιονίκες. Από τους λαϊκούς αγώνες στην επιδίωξη του ρεκόρ

Αγωνιστική παράδοση και πλανόδιος αθλητισμός ............... 83

Οι αθλητικοί αγώνες των Ζάππειων Ολυμπιάδων .............. 87

Τόποι άθλησης ............................................ 93

Τα πρώτα σπορ: ιππασία, ξιφασκία, σκοποβολή ................ 96

Ο ερασιτεχνισμός και οι κανόνες του παιχνιδιού ................. 102

Η αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων: μια σύγχρονη παράδοση, ένα σύγχρονο θέαμα ........................................... 109

Οι ήρωες των σταδίων ...................................... 114

Πανελλήνιοι αγώνες και η επιδίωξη της επίδοσης ............... 123

Αθλητικοί θεσμοί και πολιτική εξουσία: Σ.Ε.Α.Γ.Σ. και Ε.Ο.Α. ..... 141

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ '. "Συλλογομανία" και "αθλητίτις". Η ανάπτυξη των αθλητικών σωματείων από το 1870 ως το 1922

Εξάπλωση και δράση των μη επαγγελματικών σωματείων ....... 153

Σωματειακή οργάνωση και κρατική εξουσία .................... 158

Τα αθλητικά σωματεία και η εμφάνιση της οργανωμένης άσκησης ... 161

Αθλητισμός, εθνικισμός, ψυχαγωγία ........................... 180

Σωματειακή ταυτότητα: σύμβολα και αποκλεισμοί .............. 191

Σωματειακή ζωή και μορφές κοινωνικότητας ................... 202

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

"Εδώ μάχεται η νεότης και στραταρχεί το γήρας"

Γυμναστικά και αθλητικά σωματεία στην Αθήνα και τον Πειραιά

207-376

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α'. Ο Πανελλήνιος Γυμναστικός Σύλλογος, "πρύτανης" των ελληνικών γυμναστικών σωματείων

Η ιδρυτική ομάδα των γυμναστών ............................ 209

Οι αγώνες και οι αγωνόφιλοι ................................ 213

Η γυμναστική εκπαίδευση ................................... 218

Τακτικά μέλη και αθλητές .................................. 220

Σπορ και παιχνίδια ........................................ 226

Εισροή μελών και μέγεθος του σωματείου ..................... 231

Σελ. 442
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/443.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

Σωματειακή ζωή .......................................... 235

Κοινωνική σύνθεση των μελών και της διευθυντικής ομάδας ....... 243

Εσωτερικές και εξωτερικές συγκρούσεις ....................... 252

Χρόνια ακμής και περίοδοι ύφεσης ............................ 256

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β'. Εθνικός Γυμναστικός Σύλλογος. Η καλλιέργεια της γυμναστικής και ο ανταγωνισμός για τα αθλητικά πρωτεία

Η διάσπαση του Πανελληνίου και ο νέος γυμναστικός σύλλογος ... 261

Η κοινότητα των μελών .................................... 266

Πειθαρχία και υπακοή, αξίες του αθλητικού σωματείου .......... 269

Διοίκηση και αθλητές ...................................... 273

Το γυμναστικό έργο των γυναικών ............................ 279

Όψεις της κοινωνικότητας ................................... 281

Τήνια και παιδοεφηβικοί αγώνες ............................. 285

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ'. Ο Όμιλος Ερετών Πειραιώς. Ναυτικός αθλητισμός και πειραϊκή αστική κοινωνία

Πειραϊκή κοινωνία και πειραϊκά σωματεία ..................... 291

Διοικητικά συμβούλια και ερέτες. Η "γήρανση" του Ομίλου ..... 296

Η ολιγομελής παρέα και η διατήρηση της κοινωνικής ταυτότητας .... 302

Πυκνότητα επαφών στο εσωτερικό της κοινότητας .............. 306

Χαρακτηριστικά της "εξωστρεφούς" κοινωνικότητας ............ 309

Ανταγωνισμός πειραϊκών ναυτικών σωματείων ................. 311

Χοροεσπερίδες, εκδρομές και κωπηλάτριες ..................... 314

Οικονομικό μέγεθος ενός "μικρού" σωματείου ................... 316

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ'. Το Lawn Tennis Club Αθηνών: η κλειστή λέσχη

Το τέννις και η ψυχαγωγία των ευπόρων τάξεων ................ 321

Οι ιδρυτές και η πρώτη πενταετία ............................ 323

Η γυναικεία παρουσία ...................................... 327

Συμμετοχή στη διοίκηση και πυρηνική ομάδα ................... 331

Εσωτερικές συγκρούσεις και Διχασμός ........................ 333

Μηχανισμοί αποκλεισμού ................................... 336

Κατηγορίες μελών ......................................... 338

Αγώνες .................................................. 342

Σωματειακή εσωστρέφεια ................................... 344

Οικονομική κατάσταση ..................................... 349

Σελ. 443
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/444.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

Ιππασία και τέννις: παραδοσιακοί και νεοτερικοί τρόποι αστικής ψυχαγωγίας ................................................... 353

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε'. Ποδηλατικοί και περιηγητικοί σύλλογοι. Οι αθλητικοί συρμοί και η αστική ψυχαγωγία

Από την ποδηλατοδρομία στην ποδηλατομανία ................. 357

Εκδρομή και πεζοπορία ..................................... 359

Περιηγητισμός και φυσιολατρία .............................. 362

Ποδήλατο και αστικές αξίες ................................. 368

ΕΠΙΛΟΓΟΣ: Τόποι καθημερινότητας και τρόποι ψυχαγωγίας στην αστική κοινωνία .................................................. 377

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ................................................ 385

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ .......................................... 415

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ ......................................... 417

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ................................................... 419

RÉSUMÉ ....................................................... 435

Σελ. 444
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/445.gif&w=600&h=915 32. Κουλούρη, Αθλητισμός

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 445
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/446.gif&w=600&h=915 32. Κουλούρη, Αθλητισμός

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 446
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Αθλητισμός και όψεις της αστικής κοινωνικότητας
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 427
    32. Κουλούρη, Αθλητισμός

    Μαρσίκ Αρμ. 196

    μασονικές στοές 250

    Μαυράκης Γ. Ν. 209, 373

    Μαυρομιχάλη Ρωξ. 108

    Μαυρομιχάλης Π. 279

    Μαυρομιχάλης Πιερρ. 98

    Μαύρος Αλ. 198, 331

    Μαύρος Ι. Αλ. 347

    Μεγάλη Ιδέα 153, 377

    Μελάς Β. 334

    Μελάς Γ. 347

    Μελάς Λ. 334 '

    Μελάς Παύλος 100

    Μελέγκογλους Δ. 209

    Μερκάτης Αλ. 72, 145, 147, 148, 250, 252, 254, 331, 333, 334, 335

    Μερκούρης Σπ. 92

    Μέρλιν Ζαΐρα 367

    Μέρλιν, οικογένεια 249, 367

    μεσαίες τάξεις, μεσαία στρώματα 23, 34, 38, 40, 43, 84, 196, 266, 277, 304, 365, 366, 380, 384

    μέση εκπαίδευση 48, 70, 74, 126· βλ. και γυμνάσια· Ελληνικά σχολεία

    Μεσολόγγι 176

    Μεσολυμπιάδα (1906) 110, 114, 115, 116, 126, 130, 131, 189, 233, 234, 237, 241, 243, 266, 297, 310, 344, 374, 383

    Μεσοπόλεμος 119, 383

    Μεσσηνέζης Ιω. 100

    Μεταξάς Αν. 148, 216, 367

    Μεταξάς Μ. 334

    Μηλιώτης Κομνηνός Κ. 92

    Μητρόπολη Αθηνών 80

    Μητσάκης Μ. 86

    Μικρά Ασία 79,129, 189, 238

    Μικρασιατική Καταστροφή 11, 119, 366

    «Μίλων» Αλεξανδρείας 162

    Μίνδλερ Ιω. 163

    Μίνδλερ Μ. 92, 95

    «Μινέρβα», ξενοδοχείο 241

    Μινέττας Ιω. 279

    Μίχας Ευ. 209

    μόδα 321, 349, 353, 355, 357, 381

    Μόναχο 49, 50

    Μονή Πεντέλης 360

    μονόζυγο 91, 94, 107, 281

    μονομαχία 78, 98, 99, 254

    Μοσχάτο 360

    μοτοσυκλέτα 375, 379

    Μουσική Εταιρεία 343

    Μουσικός και Γυμναστικός Σύλλογος Λαρίσης 176

    Μπαλί 20

    Μπαλτατζής Γ. 72

    Μπαρτ και Χιρστ λεξικό 101

    μπάσκετ 130, 131, 228

    Μπελλένειος Σκοπευτική Σχολή 70, 127

    Μπελλένης Παρ. 70

    Μπορέλ Λ. 94, 95

    Μπουκουβάλας 65

    Μπρισιμιτζάκης Χρ. 92

    Maurer L. von 159

    Michels R. 199, 382

    Ναύπλιο 49, 93, 98,153,194, 296

    Ναυτικός Όμιλος (Νέου) Φαλήρου 96, 150, 231, 294, 311, 312, 313

    Ναυτικός Όμιλος Αλεξανδρείας 150, 313

    Νέα Λέσχη 157

    Νέα Σκηνή 241

    νεανικές οργανώσεις, νεανικοί σύλλογοι 182, 183, 246

    Νεγρεπόντη Μαρία Μ. 354

    Νεγρεπόντης (Νεγροπόντης) Μ. 67, 72, 144, 146, 147, 148, 198, 251, 255, 331, 333, 334, 354, 346, 368

    Νέγρης Ν. 96

    Νεκτάριος Πενταπόλεως 81

    Νεμέα 87, 180, 210

    νεομαρξισμός, νεομαρξιστές 21, 22

    νεοτερικότητα 36

    νεότητα 12, 82, 157, 182, 183, 201, 373, 377, 378

    Νίκη Παιονίου 192

    Νίκη, Η περ. 76,117, 284

    Νίκης έπαθλο 125, 241, 282, 283

    Νικητόπουλος Μ. 209

    Νικηφοράκης Κ. 209

    Νικολαΐδης Απ. 191

    Νικόλαος, πρίγκηπας 148, 250, 283, 287